હેપ્પી બર્થડે, ડેબિયન!

p6

(સ્ત્રોત: https://salsa.debian.org/valessio-guest/DebianArt/tree/master/posters/25th)

હેપ્પી બર્થડે, ડેબિયન!

અને હા, ડેબિયન ડેવલોપર બન્યાને પણ ૧૦ વર્ષ થઇ ગયા એ તો ધ્યાન બહાર જતું રહ્યું 🙂

વર્ડપ્રેસ.કોમ સાથે ૧૦ વર્ષ

* આજે સવારે વર્ડપ્રેસ.કોમની નોટિફિકેશન સિસ્ટમે સમાચાર આપ્યા કે આજે મારી અને વર્ડપ્રેસ.કોમની ૧૦મી એનિવર્સરી છે. ઓકે. લગ્ન હજી ટક્યા છે અને વર્ડપ્રેસે વારંવાર નખરાં કર્યા હોવા છતાં સુશીલ ભારતીય નારીની જેમ સારો સાથ નિભાવ્યો છે. તાજેતરમાં તેના સીઇઓએ નવી સિસ્ટમની જાહેરાત કરી અને વર્ડપ્રેસ.કોમમાં આવેલા પરિવર્તનનો ખ્યાલ અમને આવી ગયો.

* વિકિપીડિયા અને વર્ડપ્રેસમાં ઘણી બાબતે સામ્ય રહેલું છે. બંને હાલમાં જૂની-નવી ટેકનોલોજીનો સુમેળ સાધવાનો પ્રયત્ન કરી રહ્યા છે (અને તેમાં તકલીફોનો સામનો કરવો પડ્યો છે). બંનેની કોમ્યુનિટી મજબૂત છે અને ડેવલોપર્સ જૂના અને જાણીતાં છે. સાથમાં નવી ટેલેન્ટને કેવી રીતે ખેંચવી એ મુશ્કેલી છે. હા, વિકિપીડિયા સંપૂર્ણ પણે નોન પ્રોફિટ છે, પણ ટેકનોલોજીકલ બાબતે બંને સરખાં સ્તરે છે.

થેન્ક યુ, વર્ડપ્રેસ!

વિકિપીડિયા: કન્ટેન્ટ ટ્રાન્સલેશન/ભાષાંતર સાધન

* હવે ગુજરાતી વિકિપીડિયામાં કન્ટેન્ટ ટ્રાન્સલેશન અથવા ગુજરાતીમાં કહીએ તો ભાષાંતર સાધન પ્રાપ્ત છે. આ સાધનનું ડેવલોપમેન્ટ વિકિપીડિયાની લેંગ્વેજ એન્જનિયરીંગ ટીમે કર્યો છે (જેમાં મારો પણ સમાવેશ થાય છે :)). ગુજરાતી માટે આપમેળે ભાષાંતર કે ડિક્શનરીની સગવડો હજુ પ્રાપ્ત નથી (નવો પ્રોજેક્ટ – કોઇને જોડાવાની ઇચ્છા છે? મારો સંપર્ક કરવો) પરંતુ આ સાધન વડે તમે સહેલાઇથી એક ભાષામાંથી બીજી ભાષામાં ભાષાંતર કરી શકો છો. દાત. અંગ્રેજી (en) અને સિમ્પલ અંગ્રેજી (simple) ગુજરાતી માટે અત્યંત મદદરુપ છે. સિમ્પલ એ અંગ્રેજી વિકિપીડિયાની સરળ આવૃત્તિ છે, જેમાં લેખો એકદમ સરળ રીતે લખાયેલ છે.

કન્ટેન્ટ ટ્રાન્સલેશનની વધુ વિગતો નીચેની કડીઓ પરથી મળશે.

૧. નવું કન્ટેન્ટ ટ્રાન્સલેશન સાધન
૨. કન્ટેન્ટ ટ્રાન્સલેશન કેવી રીતે મદદરુપ થયું
૩. કન્ટેન્ટ ટ્રાન્સલેશન અંગેનાં આંકડાઓ

કોઇ સમસ્યા? મારો સંપર્ક કરવો!!

અમેરિકન ડાયરી – ૨

* એમ તો આ પોસ્ટ હવે વાસી ગણાય પણ, તેમ છતાંય…

સાન હોસે જવા માટે કેલટ્રેન પકડવાની હતી અને વેન્ડિંગ મશીનમાં ભૂલથી ૧૦ની જગ્યાએ ૨૦ ડોલર નાખ્યા એટલે ૧૦ ડોલરનું પરચૂરણ મળ્યું જે મને આખી ટ્રીપ દરમિયાન કામમાં આવવાનું હતું. કેલટ્રેનનો અનુભવ સરસ રહ્યો. ગુગલ મેપ્સ ઝિંદાબાદ જેથી અમે હોટેલ ચાલીને સીધાં જ પહોંચી ગયા. કોન્ફરન્સ માટેની શરુઆત સાંજથી થવાની હતી અને એ દિવસે ડિનર સિવાય બીજો કોઇ કાર્યક્રમ હતો નહી એટલે લોકોને મળવામાં અને આજુ-બાજુ થોડું ફરવામાં સમય ફાળવ્યો.

બીજા દિવસે અમારે ધ ગ્રેટ અમેરિકા નામના એમ્યુઝમેન્ટ પાર્કમાં જવાનું હતું. કેમ જવાનું હતું એ ન પૂછતાં, પણ મજા આવી. વર્ષો પછી ચકડોળ (કે જ હોય તે), રોલર કોસ્ટરમાં બેઠા. મોટાભાગની રાઇડ્સ ડર લાગે તેવી હતી એટલે તેમના ફોટાઓ પાડીને સંતોષ માન્યો. ત્યાં સ્વાભાવિક રીતે સોડા-બર્ગર-આઇસક્રિમનું લંચ આપણને બહુ ગમ્યું નહી એટલે હોટેલમાં આવીને નાસ્તો કરીને પેટ ભર્યું. સાંજ માટે અમને કહેવામાં આવ્યું હતું કે બિઝનેશ ફોર્મલમાં આવજો અને હું એક પણ ફોર્મલ શર્ટ કે શૂઝ લઇ ગયેલો નહી (આમ પણ, ઘરેથી બિઝનેશ હોય એટલે ચડ્ડી-ટીશર્ટમાં જ અમે બિઝનેશ કરીએ છીએ ;)) એટલે સૌથી સરળ ટી-શર્ટ અને સીધું-સાદું જીન્સ પહેર્યું. ઓહ, પછી ખબર પડી કે ત્યાં લિનસ ટોરવાલ્ડ્સ અને પીટર નોર્વિગ આવવાના છે. કોન્ફરન્સનું ઉદ્ઘાટન, ફોટાઓ અને પછી સરસ ડિનર. ડેબિયન અને બીજાં કેટલાંય પ્રોજેક્ટસનાં લોકો જોડે ફેસ-ટુ-ફેસ મુલાકાત અને વધુ ગાઢ પરિચય એટલે મજા જ આવે.

રાત્રે મને ખબર પડીકે ઠંડી કોને કહેવાય!

શનિવારે આખો દિવસ કોન્ફરન્સમાં જ વ્યસ્ત હતો અને વધુ લોકો જોડે મુલાકાત થઇ. સાંજે અમે ડેબિયન અને બીજા લોકોએ કી-સાઇનિંગ પાર્ટી પણ કરી જે સફળ રહી. આ પાર્ટી અમે ચોકલેટ-ટી રુમમાં કરી હતી જ્યાં વિવિધ દેશોમાંથી લાવેલી ચોકલેટ્સ અને ચા ચાખવા માટે રાખેલી હતી.

ડિનર પહેલાં વૈભવ શર્માને મળવાનું હતું. હવે આ વિશે, લાગે છે કે અલગ પોસ્ટ કરવી જ પડશે. તો, ત્રીજી પોસ્ટ માટે તૈયાર રહો!

(ટેક) અપડેટ્સ – ૧૩૦

* મોબાઇલમાં ગુજરાતી (અને બીજા ભારતીય) ભાષાઓમાં લખવું હોય તો સુપર એપ્લિકેશન છે, SMC નું ઇન્ડિક કી-બોર્ડ આ કી-બોર્ડ વિકિપીડિઆનાં કી-બોર્ડ્સ નો આધાર લઇને બનાવવામાં આવ્યા છે. સરસ અને સ્લિક એપ છે.

* વોલપેપરમાં રસ છે, આર્ટિસ્ટિક માણસ છો? તો, મુઝેઇ એપ્લિકેશન (કે પછી જે કંઇ ઉચ્ચાર થતો હોય તે!). આપણે શું? 😉 તમારા માટે છે.

ઉપરોક્ત બન્ને એપ્લિકેશન્સ ઓપનસોર્સ છે.

* વિકિપીડિઆની નવી એપ્લિકેશન થોડા સમયમાં આવી રહી છે, એ પણ સરસ છે. બીટાનો ટેસ્ટ કર્યો તો મીઠી લાગી.

* અને હા, આજની વેબસાઇટ? જુઓ, ટાઇનીહેક.કોમ એમાંથી એકાદ પ્રોજેક્ટનો પ્લાન આ ઉનાળામાં છે. રે અમારું દુર્ભાગ્ય કે અહીં ઉર્ફે ભારતમાં જોઇએ એવાં પાર્ટ્સ મળતાં નથી. મળે તો વચ્ચે ડખા થાય છે. વચ્ચે બીગલબોર્ડનો ઓર્ડર આપ્યો ત્યાં ખબર પડી કે એમાં ગર્વમેન્ટની પરમિશન લેવી પડે (કદાચ હવે એના વગર મળે છે). લો, બોલો!

કેડીઇ કોન્ફરન્સ ૨૦૧૪: તમારે કેમ જવું જોઇએ?

* મારી કેડીઇ કોન્ફરન્સ વિશેની છેલ્લે લખેલ પોસ્ટ નો સંદર્ભ લઇને ફરી એ વિશે લખી રહ્યો છું. કેમ? કારણ કે, ગુજરાતને આંગણે આવી કોન્ફરન્સ થતી હોય અને એનો લાભ કોઇને ન મળે તો મને એમને ગુમાવેલ તકનું વધારે દુ:ખ થશે.

મને યાદ છે કે જ્યારે હું કોલેજમાં (૨૦૦૦-૨૦૦૪) હતો ત્યારે લિનક્સ, ઓપનસોર્સ કે કોઇ કોન્ફરન્સ એટલે શું એનું કંઇ જ્ઞાન ન હતું. જ્યારે મુંબઇ આવ્યો અને ઉત્કર્ષ પ્રોજેક્ટમાં જોડાયો ત્યારે લિનક્સ અને ઓપનસોર્સની એક નવી દુનિયા મારી સામે આવી. ત્યારે થયું કે આ જ્ઞાન મને કોલેજમાં મળ્યું હોત તો કેટલાં વર્ષો પહેલાં મેં ઓપનસોર્સમાં યોગદાન આપવાનું શરુ કરી દીધું હોત? કદાચ મારો પ્રોજેક્ટ જુદો હોત, પણ કંઇ વધુ હું કરી શકત. જો તમે અત્યારે કોલેજમાં હોવ અને આવી તક તમને મળતી હોય તો ચોક્કસ ગુમાવવા જેવી નથી જ. અને, હું તો કહું છું કે જો તમે કોલેજનાં ફેકલ્ટી, પ્રોફેસર હોવ તો – આ કોન્ફરન્સ  કે બીજી કોઇપણ ઓપનસોર્સ કોન્ફરન્સ – તમારા માટે છે. કારણ? અહીં તમને દુનિયાભરમાંથી આવેલા વ્યક્તિઓ મળશે જે ડેવલોપર છે, પણ ઓપનસોર્સમાં તેમનાં યોગદાનમાં જુદા પડી આવે છે.  દા.ત. કેડીઇ કોન્ફરન્સની વાત કરીએ તો, નિખિલ મરાઠે, અત્યારે મોઝિલા સાથે કામ કરે છે, જે ગાંધીનગરની DAIICT કોલેજનો જ છે.

અને – સારા માર્ક લાવી, સારા કેમ્પસમાં જવાનું દરેકનું સપનું હોય છે, પણ કંઇક અલગ કરવું છે? તો આવી કોઇ કોન્ફરન્સ તમને માર્ગ ચીંધશે!

કેડીઇ કોન્ફ ૨૦૧૪

કેડીઇ કોન્ફરન્સ ૨૦૧૪

* તો હાજર છે, ૨૦૧૪ની કેડીઇ કોન્ફરન્સ, અને એ પણ ફરીથી આપણાં ગુજરાતમાં! ગયા વખતની જેમ જ આ કોન્ફરન્સ ગાંધીનગર ખાતે, DAIICT માં યોજાવાની છે. રજીસ્ટ્રેશન માટે અહીં ક્લિક કરો. આ વખતની કોન્ફરન્સ એકદમ અલગ છે, કારણ કે આ વખતે કેડીઇના જાણીતાં ડેવલોપર્સ પ્રથમ વખત અહીં આવી રહ્યા છે. દુર્ભાગ્યે, આ કોન્ફરન્સ મારી એક બીજી કોન્ફરન્સ સાથે જ છે, એટલે મારાથી આ વખતે પણ આવી શકાય એવું લાગતું નથી, છતાંય અહીં આંટો મારવાનો પૂરતો પ્રયત્ન કરવામાં આવશે. કેડીઇની સાથે-સાથ જો તમને C++ પ્રોગ્રામિંગમાં રસ હોય તો પણ અહીં હાજરી આપવા જેવી ખરી. કેડીઇ એ એકદમ મસ્ત અને વધુમાં કહીએ તો ફ્રેન્ડલી પ્રોજેક્ટ છે. એક વખત જો તમને એમાં રસ પડશે તો પેલા માનવભક્ષી (અહીં કોડભક્ષી એમ સમજવું) વાઘની જેમ તમે લોહી (અહીં કોડ એવું સમજવું) ચાખી જશો 🙂

ત્યાં મળીશું?

ફોન્ટબુક

ફોન્ટબુક
ફોટો આભાર: કોકિલા મિસ્ત્રી

* ઓકે! આ ફોન્ટબુક એટલે શું? ફોન્ટબુક એટલે ભારતીય ભાષાઓનાં ફોન્ટ ડેવલોપર અને ડિઝાઇનર્સ માટેની માર્ગદર્શિકા.

થયું એવું કે છેલ્લાં કેટલાય વર્ષોમાં આપણે કેટલાય નવાં ફોન્ટ્સ ભારતીય ભાષાઓ માટે યુનિકોડમાં જોયા છે. જેમાનાં મોટાભાગના પ્રોફેશનલ ફોન્ટ ડિઝાઇનર્સ દ્વારા બનાવવામાં આવ્યા છે અને અમુક ઓપનસોર્સ ડેવલોપર્સ દ્વારા બનાવવામાં આવ્યા છે. ડિઝાઇનર્સ પાસે યુનિકોડ ફોન્ટ કઇ રીતે બનાવવા (એટલે કે ડિઝાઇન કે કલાની દ્ર્ષ્ટિએ)નું જ્ઞાન હોય પણ, યુનિકોડની અંતર્ગત માહિતી ન હોય તેવું પણ બને અને બીજી બાજુ ઓપનસોર્સ ડેવલોપર્સ (દા.ત. હું) વગેરેને ડિઝાઇન સેન્સ ન હોય (મોટાભાગે!) તે સ્વાભાવિક છે.

આ ખાઇને પૂરવા માટે એક એવા ડોક્યુમેન્ટ કે એવી માર્ગદર્શિકાની જરુર હતી જે આ ખાલી જગ્યા ઉર્ફે ખાઇને ઓછી કરે. દુર્ભાગ્યે, આપણાં ઇન્ડિક ફોન્ટ સીધા-સાદાં નથી. દા.ત. મલયાલમમાં બે પ્રકારની ફોન્ટ સ્ટાઇલ ઉપયોગમાં લેવાય છે (જૂની અને નવી). ગુજરાતીમાં અમુક અક્ષરો ઉપયોગમાં નથી, છતાંય ક્યારેક કે ઉપયોગમાં આવે છે અને ત્યારે ચોક્કસ ફોન્ટ વાપરવા હોવ ત્યારે તકલીફ ઉભી થાય છે. ફોન્ટ ડિઝાઇનર્સને આ બધી બાબતો કોઇ ચોક્કસ એક જગ્યાએથી જાણવા મળે તો આ પ્રશ્ન દૂર થઇ જાય છે (કે સહેલો બને છે).

આ માટે સૌપ્રથમ સંતોષે ગઇસાલથી એક આવી માર્ગદર્શિકા પર કામ કરવાનું શરુ કર્યું અને અમારી છેલ્લી (એટલે કે ૨૦૧૩ની) લેંગ્વેજ સમિટ વખતે આ માર્ગદર્શિકાને એક અલગ પ્રોજેક્ટ તરીકે મૂકવામાં આવી છે. તમે પણ તેમાં તમારો ફાળો આપી શકો છો. આપજો જ! કારણ કે, આ માર્ગદર્શિકા ભવિષ્યમાં એક આખા પુસ્તકનું સ્વરૂપ ધારણ કરે તેવી પૂરેપુરી શક્યતા છે.

આ પ્રોજેક્ટ ગીટહબમાં છે: https://github.com/IndicFontbook/Fontbook ફોર્ક કરો અને મોકલો તમારી પુલ રીકવેસ્ટ!

અત્યારની છેલ્લી PDF તમે અહીંથી ડાઉનલોડ કરી શકો છો: http://thottingal.in/documents/Fontbook.pdf

RIP: અતુલ ચિટનિસ

* ફ્લેશબેક ટુ ૨૦૦૫, #foss.in IRC ચેનલ.

અતુલ: ફોસ.ઇનમાં કેવી રીતે આવવાનો છે?

હું: ટ્રેન.

અતુલ: કેમ? ટ્રેનમાં?

હું: પ્લેનમાં આવવાનું બજેટ નથી.

અતુલ: સ્પિકર સ્પોન્સરશીપ માટે એપ્લાય નહોતું કર્યું?

હું: ના. મને એમ કે નવાં-નવાં સ્પિકર્સને નહી મળે.

અતુલ: તારી ડિટેલ્સ મને ઇમેલ કર.

થોડા સમય પછી, મને મુંબઇ-બેંગ્લોરની રીટર્ન જર્નીની ટિકિટ મળી ગઇ. ધ્યાન રાખો કે ટિકિટ ત્રણ-ચાર દિવસ પહેલાં જ કરાવેલી. એ સમય જોતાં પ્રમાણમાં ટિકિટ્સ સસ્તી હતી, તો સામે મારા જેવાની ખર્ચ શક્તિ પણ ઓછી હતી.

અતુલ ચિટનિસને હંમેશા યાદ રખાશે. જ્યારે પણ ભારત અને આજુ-બાજુ કે પછી સમગ્ર વિશ્વમાં જ્યારે પણ ઓપનસોર્સ-ફોસનું નામ લેવાશે ત્યારે – અતુલ ચિટનિસ યાદ આવશે. તમે મારા બ્લોગ પરની મારી ફોસ.ઇનની પોસ્ટ્સ પરથી જોઇ શકો છો કે મારા અત્યારના ઓપનસોર્સ ઘડતરમાં આ ઇવેન્ટનો કેટલો ફાળો છે. વધુમાં અતુલ ચિટનિસે વાર-તહેવારે મને પર્સનલ, પ્રોફેશનલ સલાહ-સૂચનો આપેલા છે, જે ગોલ્ડ-ડાયમંડ કરતાંય કિંમતી છે.

અને, અતુલ ચિટનિસના બ્લોગ પરની ટેગલાઇન – You are not remembered for doing what is expected of you – પરથી ખ્યાલ આવશે કે તેમને કેમ યાદ રખાશે.

અલવિદા, અતુલ. મળીશું!

કડીઓ:
૧. કિરણની અતુલ ચિટનિસની શ્રધ્ધાંજલી: http://www.nextbigwhat.com/atul-chitnis-obituary-297/
૨. ફોસ.ઇન હોમપેજ: http://foss.in

પ્રોગ્રામિંગનો પ – ભાગ ૧

નોંધ: અહીં ઉપરનો અક્ષર ‘પ’ છે, ‘૫’ નહી.

તમને કદાચ ખ્યાલ હશે કે એક નવું લેપટોપ લેવામાં આવ્યું હતું (વેલ, EMI પર ;)) અને એ લેપટોપનો મૂળ હેતુ એ હતો કે શ્રીમતીજી કે થોડું કોમ્પ્યુટર શીખે અને પ્રોગ્રામિંગ પણ. અમારું લક્ષ્ય એ હતું કે એક વર્ષના સમયગાળામાં નાનકડો પ્રોજેક્ટ કે કોઇ ઓપનસોર્સ પ્રોજેક્ટમાં યોગદાન આપી શકાય એટલું શીખવું. પ પરથી યાદ આવ્યું કે અમે શરુઆત પાયથોનથી કરી. શરુમાં મેં ઘરે Learning Python નામનું પુસ્તક મોકલ્યું, જેનું વજન બહુ હોવાથી તેમાં બે-ત્રણ પ્રકરણથી વધુ આગળ વધી શકાયું નહી (સંદર્ભ માટે સારું, બાકી નવાં-નવાં પ્રોગ્રામરો માટે નહી).

ત્યાર પછી અમે શરુઆત કોડએકેડમી.કોમથી કરી અને શરુઆત સારી ચાલુ રહી છે. હવે, પ્રશ્ન આવ્યો કે કોમ્પ્યુટર અને ડેબિયનમાં નવાં-નવાં લોકોને દૂર બેઠાં સોફ્ટવેર અપડેટ્સ કે કોઇ મુશ્કેલી હોય તો સપોર્ટ કેવી રીતે આપી શકાય કે કંઇ ચર્ચા કરવી હોય તો? અમારી પાસે વિકલ્પો ઘણાં હતાં,

૧. ફોન

૨. સ્કાયપે, ગુગલ હેંગઆઉટ

૩. ચેટિંગ (જીટોક વગેરે)

શરુમાં અમે ફોન અને ચેટિંગથી ચલાવ્યું, પણ છેવટે મારે ssh ની જરુર ઉભી થઇ અને અમારે no-ip.org ની સહાય લેવી પડી. તેમ છતાંય, teamviewer પણ એક સારો અને સરળ ઉપાય છે. વધુમાં ડેબિયન માટે તેનું પેકેજ પણ સરસ છે (તે વાઇનની ઉપર ચાલે છે, એ આખી વાત અલગ છે! અને ઓપનસોર્સ નથી એ બીજી વાત છે).

જો કોઇને ખબર ન હોય તો એક બીજો સરસ ઉપાય ‘ઓપન ઇથરપેડ‘ છે. જેમાં ચેટિંગ વત્તા વ્હાઇટબોર્ડનો સમાવેશ થઇ જાય છે.

અમારા આ સાહસ પર બીજી પોસ્ટ ફરી ક્યારેક!