મારા વિચારો, મારી ભાષામાં!

અમારી બીજી કોઇ ટૅગલાઇન નથી!

Posts Tagged ‘ટેકનોલોજી

હાર્ટબ્લીડ

with one comment

* જો તમે લિનક્સ સર્વર વાપરતા હોવ કે ન હોવ. આ વેબસાઇટ જોવા (અને સમજવા) વિનંતી છે, http://heartbleed.com/ ટૂંકમાં સામાન્ય માણસ તરીકે તમે હાલમાં આ કરી શકો છો,

૧. તમારા બધાં જ પાસવર્ડ બદલી દો. ખાસ કરીને ઇમેલ, બેંક પાસર્વડ, ફેસબુક-ટ્વિટર વગેરે.

૨. તમારા બ્રાઉઝરની કૅશ-હિસ્ટરી સાફ કરો.

૩. થોભો અને રાહ જુઓ.

આ ખતરો ધાર્યા કરતાં ખતરનાક છે!

પહેલી..

leave a comment »

.. કિસ નહી પણ ટ્વિટ આ હતી,

Compiling Openoffice.org

હેપ્પી બર્થ ડે, ટ્વિટર! :)

કેડીઇ કોન્ફરન્સ ૨૦૧૪: તમારે કેમ જવું જોઇએ?

with 2 comments

* મારી કેડીઇ કોન્ફરન્સ વિશેની છેલ્લે લખેલ પોસ્ટ નો સંદર્ભ લઇને ફરી એ વિશે લખી રહ્યો છું. કેમ? કારણ કે, ગુજરાતને આંગણે આવી કોન્ફરન્સ થતી હોય અને એનો લાભ કોઇને ન મળે તો મને એમને ગુમાવેલ તકનું વધારે દુ:ખ થશે.

મને યાદ છે કે જ્યારે હું કોલેજમાં (૨૦૦૦-૨૦૦૪) હતો ત્યારે લિનક્સ, ઓપનસોર્સ કે કોઇ કોન્ફરન્સ એટલે શું એનું કંઇ જ્ઞાન ન હતું. જ્યારે મુંબઇ આવ્યો અને ઉત્કર્ષ પ્રોજેક્ટમાં જોડાયો ત્યારે લિનક્સ અને ઓપનસોર્સની એક નવી દુનિયા મારી સામે આવી. ત્યારે થયું કે આ જ્ઞાન મને કોલેજમાં મળ્યું હોત તો કેટલાં વર્ષો પહેલાં મેં ઓપનસોર્સમાં યોગદાન આપવાનું શરુ કરી દીધું હોત? કદાચ મારો પ્રોજેક્ટ જુદો હોત, પણ કંઇ વધુ હું કરી શકત. જો તમે અત્યારે કોલેજમાં હોવ અને આવી તક તમને મળતી હોય તો ચોક્કસ ગુમાવવા જેવી નથી જ. અને, હું તો કહું છું કે જો તમે કોલેજનાં ફેકલ્ટી, પ્રોફેસર હોવ તો – આ કોન્ફરન્સ  કે બીજી કોઇપણ ઓપનસોર્સ કોન્ફરન્સ – તમારા માટે છે. કારણ? અહીં તમને દુનિયાભરમાંથી આવેલા વ્યક્તિઓ મળશે જે ડેવલોપર છે, પણ ઓપનસોર્સમાં તેમનાં યોગદાનમાં જુદા પડી આવે છે.  દા.ત. કેડીઇ કોન્ફરન્સની વાત કરીએ તો, નિખિલ મરાઠે, અત્યારે મોઝિલા સાથે કામ કરે છે, જે ગાંધીનગરની DAIICT કોલેજનો જ છે.

અને – સારા માર્ક લાવી, સારા કેમ્પસમાં જવાનું દરેકનું સપનું હોય છે, પણ કંઇક અલગ કરવું છે? તો આવી કોઇ કોન્ફરન્સ તમને માર્ગ ચીંધશે!

ફોન્ટબુક

with one comment

ફોન્ટબુક

ફોટો આભાર: કોકિલા મિસ્ત્રી

* ઓકે! આ ફોન્ટબુક એટલે શું? ફોન્ટબુક એટલે ભારતીય ભાષાઓનાં ફોન્ટ ડેવલોપર અને ડિઝાઇનર્સ માટેની માર્ગદર્શિકા.

થયું એવું કે છેલ્લાં કેટલાય વર્ષોમાં આપણે કેટલાય નવાં ફોન્ટ્સ ભારતીય ભાષાઓ માટે યુનિકોડમાં જોયા છે. જેમાનાં મોટાભાગના પ્રોફેશનલ ફોન્ટ ડિઝાઇનર્સ દ્વારા બનાવવામાં આવ્યા છે અને અમુક ઓપનસોર્સ ડેવલોપર્સ દ્વારા બનાવવામાં આવ્યા છે. ડિઝાઇનર્સ પાસે યુનિકોડ ફોન્ટ કઇ રીતે બનાવવા (એટલે કે ડિઝાઇન કે કલાની દ્ર્ષ્ટિએ)નું જ્ઞાન હોય પણ, યુનિકોડની અંતર્ગત માહિતી ન હોય તેવું પણ બને અને બીજી બાજુ ઓપનસોર્સ ડેવલોપર્સ (દા.ત. હું) વગેરેને ડિઝાઇન સેન્સ ન હોય (મોટાભાગે!) તે સ્વાભાવિક છે.

આ ખાઇને પૂરવા માટે એક એવા ડોક્યુમેન્ટ કે એવી માર્ગદર્શિકાની જરુર હતી જે આ ખાલી જગ્યા ઉર્ફે ખાઇને ઓછી કરે. દુર્ભાગ્યે, આપણાં ઇન્ડિક ફોન્ટ સીધા-સાદાં નથી. દા.ત. મલયાલમમાં બે પ્રકારની ફોન્ટ સ્ટાઇલ ઉપયોગમાં લેવાય છે (જૂની અને નવી). ગુજરાતીમાં અમુક અક્ષરો ઉપયોગમાં નથી, છતાંય ક્યારેક કે ઉપયોગમાં આવે છે અને ત્યારે ચોક્કસ ફોન્ટ વાપરવા હોવ ત્યારે તકલીફ ઉભી થાય છે. ફોન્ટ ડિઝાઇનર્સને આ બધી બાબતો કોઇ ચોક્કસ એક જગ્યાએથી જાણવા મળે તો આ પ્રશ્ન દૂર થઇ જાય છે (કે સહેલો બને છે).

આ માટે સૌપ્રથમ સંતોષે ગઇસાલથી એક આવી માર્ગદર્શિકા પર કામ કરવાનું શરુ કર્યું અને અમારી છેલ્લી (એટલે કે ૨૦૧૩ની) લેંગ્વેજ સમિટ વખતે આ માર્ગદર્શિકાને એક અલગ પ્રોજેક્ટ તરીકે મૂકવામાં આવી છે. તમે પણ તેમાં તમારો ફાળો આપી શકો છો. આપજો જ! કારણ કે, આ માર્ગદર્શિકા ભવિષ્યમાં એક આખા પુસ્તકનું સ્વરૂપ ધારણ કરે તેવી પૂરેપુરી શક્યતા છે.

આ પ્રોજેક્ટ ગીટહબમાં છે: https://github.com/IndicFontbook/Fontbook ફોર્ક કરો અને મોકલો તમારી પુલ રીકવેસ્ટ!

અત્યારની છેલ્લી PDF તમે અહીંથી ડાઉનલોડ કરી શકો છો: http://thottingal.in/documents/Fontbook.pdf

આજની કડીઓ

with 3 comments

* એમ તો આ કડીઓ આજ-અને-ગઈકાલની કહેવાય પણ, આપણે પરંપરા મુજબ શીર્ષક ‘આજની કડીઓ’ જ રાખીશું.

૧. છોકરાંવને પ્રોગ્રામિંગ શીખવાડો: http://www.wired.com/opinion/2013/09/ap_code/ (આભાર, નિરવ પંચાલ!).

૨. પ્રોગ્રામરનો ખોરાક: http://steve-yegge.blogspot.in/2007/06/rich-programmer-food.html

૩. રુબી કોન્ફરન્સ ગોઆમાં થવાની છે. રુબી આજ-કાલ આપણો નવો શોખ છે. વધુ માહિતી: http://rubyconfindia.org/ પર મળશે. હવે પછીની કોન્ફરન્સ માર્ચ, ૨૦૧૪માં છે.

૪. વિકિમિડીઆ ફાઉન્ડેશનની એક GSoC સ્ટુડન્ટ મોરીઆલે એના પ્રોજેક્ટ ઉપર સરસ બ્લોગ પોસ્ટ લખી છે. દરેક ભવિષ્યમાં એપ્લાય કરનારા સ્ટુડન્ટે વાંચવા જેવી! http://moriel.smarterthanthat.com/tips/google-summer-of-code-2013-summary/

૫. હવે કંઇક કોમ્પ્યુટરની બહાર નીકળીએ? સમ્યકનો ‘ગુજરાતી મેમે’ બ્લોગ મસ્ત છે: http://gujaratimemes.tumblr.com/ :)

 

હોંગ કોંગ – ૨: સિમ સીમ!

with one comment

* આ સ્પેશિઅલ પોસ્ટ છે!!

સિમ સીમ

સિમ સીમ

થયું એવું કે હોટેલનું વાઇ-ફાઇ કંઇ બહુ સારુ નહોતું અને નવાં શહેરમાં ફરવા માટે લોકલ સીમ (ખાસ કરીને ઇન્ટરનેટ માટે) લેવું જરુરી બન્યું. એટલે, એક દુકાનમાં તપાસ કરી. મને એમ કે આપણાં ભારતની જેમ ‘ડોક્યુમેન્ટ્સ’ આપવા પડે. પણ, બધાંએ કહ્યું કે એવું કશું નથી! તો પણ, મને હજી માનવામાં આવતું નહોતું. રાત્રે દુકાને ગયા અને દુકાનવાળાએ કહ્યું ૮૮ ડોલર, સાત દિવસ, અનલિમિટેડ ૩જી નેટવર્ક. અદ્ભૂત. કોઇ ડોક્યુમેન્ટ નહી (હા, ગર્વમેન્ટ કદાચ તમારા ફોનમાં ડોકિયાં કરે – એ વાત અલગ છે!).

તો, અમે ૨૪ કલાક ૭ એમ-બી-પી-એસ માણીએ છીએ અને પાર્ટી કરીએ છીએ!

PS: અત્યારે ૫જી નેટવર્ક પર છું.

આજની કડીઓ

leave a comment »

* ભારતીય ભાષાઓમાંથી બ્રેઇલ લીપીમાં રુપાંતરણ કરતું સોફ્ટવેર. થેન્ક્સ ટુ નિર્ભિક અને પૂજા. અત્યારે તો દેવનાગરી–>બ્રેઇલમાં પ્રાપ્ત છે. ગુજરાતી ટેસ્ટિંગ માટે હું વોલિયન્ટર બન્યો છું. ટેસ્ટિંગ વગેરે (અને જો પાયથોન ફાવતું હોય તો, કોડ વગેરેમાં પણ!) તમારો ફાળો આપી શકો છો.

જુઓ: https://github.com/pareidolic/bharati-braille

* ક્રાયપ્ટોકેટ, પ્રાયવસીને પ્રાથમિકતા આપતી ચેટ સેવા.

* અને, એક બાત કહેના તો ભૂલ હી ગયા!!

પમી તારીખે એટલે કે ૦૫/૦૫ એ ડેબિયનની નવી આવૃત્તિ રીલીઝ (ie પ્રકટ) થઇ છે. ગેટ ઇટ વ્હાઇલ ઇટ ઇઝ હોટ! એમ તો રીલીઝ પાર્ટી વગેરે રાખવાનો પ્લાન હતો, પણ હજી સુધી ક્યાંય ગોઠવણ થઇ હોય એવા સમાચાર આવ્યા નથી. આમ પણ, હમણાંથી ડેબિયન પર ફોકસ ઓછું થાય છે, જે હવે નજીકના ભવિષ્યમાં વધારવાનો પ્લાન છે. (આવાં કેટલાંય ભવ્ય પ્લાન્સ અમે બનાવેલા છે, જોઇએ હવે મહેલ ઇંટનો બને છે કે પત્તાનો, વ્હુ નૉસ?)

વોટ ફોર…

leave a comment »

* આ આપણી સ્ટાન્ડર્ડ ચૂંટણી વિશે પોસ્ટ નથી.

અત્યારે ડેબિયન પ્રોજેક્ટ લીડર (એટલે કે DPL) માટે ચૂંટણી ચાલી રહી છે. ડેબિયન પ્રોજેક્ટમાં મજાકમાં કહેવાય છે કે, વોટ અર્લી, વોટ ઓફન. અને, ખરેખર તમે એક કરતાં વધુ વખત મત આપી શકો છો, તમારો જે છેલ્લો મત સ્વીકાર થાય તે ગણાય છે. વોટિંગ અને આખી સિસ્ટમ પણ અદ્ભૂત છે. અહીં None of the above ને તમે તમારો મત આપી શકાય છે. વોટિંગ પૂરૂ કર્યા પછી કોણે-કોણે વોટ આપ્યો તેની માહિતી મળે છે (જેથી ઇનએક્ટિવ ડેવલોપર્સનો ટ્રેક રાખી શકાય!), કોને આપ્યો તે નહી. જો તમારે તમારો મત બરોબર રેકોર્ડ થયો છે એ ચકાસવું હોય તો તમારી GPG કીનો ઉપયોગ કરીને તમે તે કરી શકો છો. અહીં દરેકને ચૂંટણી લડવાની તક છે (તો સામે પક્ષે ઢગલાબંધ જવાબો આપવાની તૈયારી પણ રાખવી પડે).

પરિણામ પંદર તારીખની આસપાસ આવવાની શક્યતા છે (શક્યતા નહી, નક્કી જ છે). લગભગ ત્રણેય ઉમેદવારો મજબૂત છે, એટલે વોટ કોને આપવો એ નક્કી થતું નહોતું, છેવટે વોટનો ઇમેલ મોકલી દેવાયો અને બરોબર મળી ગયો છે તેવો જવાબી ઇમેલ પણ તરત આવ્યો ત્યારે શાંતિ થઇ (થોડા વર્ષ પહેલાં આવા કોઇ વોટિંગ દરમિયાન મારો રિજેક્ટ થયેલો વોટ સ્પામમાં ગયેલો અને મને વોટિંગ પૂરુ થયાં પછી ખબર પડેલી ;))

અપડેટ્સ – ૮૬

with 8 comments

* મારા ફોન માટે જેલી બીન મળતી હતી એટલે, તેને રોતો બંધ કરવા માટે અપાવી દીધી! સાયનોજનમોડ ટીમનો આભાર!

જેલી બીન ૪.૨.૨

બાકી મારા ફોનને અપડેટ્સ આપવાનું સેમસંગે તો ક્યારનુંય બંધ કરી દીધેલું. હવે, વધુ એકાદ વર્ષ સુધી એપ્લિકેશન્સ અપડેટ્સમાં વાંધો નહી આવે. મેં જોકે નાઇટલી બિલ્ડ વાપર્યું છે, એટલે અમુક એપ્સ વિચિત્ર વર્તન કરે છે. જ્યારે સ્ટેબલ ૧૦.૧ રીલીઝ આવશે ત્યારે પણ ફરી ફોનને અપડેટ કરવાનો વિચાર છે (વિચાર નહી, કરવો જ પડશે!). ગુજરાતી ફોન્ટ્સ પણ ઉમેરી દેવામાં આવ્યા છે. તમે તેને ‘મેન્યુઅલી’ પણ ઉમેરી શકો છો. મોટાભાગે આને માટે તમારો ફોન root કરેલો હોવો જોઇએ.

બે દિવસ જેલી બીન ખાધા પછી?

૧. વોટ્સ એપને તેની બેકઅપ-રિસ્ટોર સિસ્ટમ માટે ૧૦૦ ગુણ આપી શકાય.

૨. ઓવરઓલ એન્ડ્રોઇડમાં SMS કે પાસવર્ડ વગેરે બેકઅપ લેવા માટેની કોઇ સ્ટાન્ડર્ડ એપ્લિકેશન નથી. છેલ્લે વાપરેલી Life Saver એપ કામમાં ન આવી. જોકે કોઇ મહત્વનો SMS કે કોલ લૉગ ગુમાવ્યો નથી.

૩. સ્ક્રિનસેવરનો વિકલ્પ સરસ છે (એને અહીં DayDream કહેવામાં આવ્યું છે).

૪. ઓવર ઓલ, ફોન થોડો ઝડપી થયો હોય એમ લાગે છે.

૫. જૂની રીંગટોન જતી રહી છે, એટલે શુક્રવારે દોડવા માટેનું એલાર્મ મિસ થઇ ગયું :(

* વધુમાં પેલાં બન્ને જૂનાં ડબલાં (ટાટૂ અને iPhone) પાછાં ઠીક થઇ ગયા છે. સરપ્રાઇઝ! iPhone માં બે જેલબ્રેકિંગ સોફ્ટવેરનો જમ્બો-કોમ્બો કરીને છેવટે બધું પાછું લાવવામાં આવ્યું છે. ફોન ત્રણેક વર્ષ જૂનો હોવા છતાં, ૪ મહિના જૂનાં Android કરતાં વધુ સારી બેટ્રી લાઇફ આપે છે!

* અને, વર્ષો પછી ક્યાંય ‘માઇક્રોસોફ્ટ વર્ડ ફોરમેટ’માં CV મોકલવામાં આવ્યું ;)

ઓપનસોર્સમાં યોગદાન કેવી રીતે આપશો? ભાગ ૨

leave a comment »

ભાગ ૦ અને ભાગ ૧ પછી હવે હાજર છે ભાગ ૨. એટલે કે ભાગ-મ-ભાગ — ઓપનસોર્સ તરફ? :)

વેલ, ટેકનિકલ યોગદાન એ પહેલાં બે હપ્તામાં જોયેલા યોગદાનથી ખાસ અલગ નથી. તમે જો કોડિંગ કરી શકતા હોવ કે પછી ટેકનિકલ સાઉન્ડ હોવ તો, તમે કોઇ પણ પ્રોજેક્ટમાં તમારું યોગદાન આપી શકો છો. ધ્યાન એ રાખવું કે કોમ્યુનિકેશન-કોમ્યુનિટી મુદ્દો અહીં પણ મજબૂત હોવો જરુરી છે. સારું કોડિંગ કરનાર, સારો કોમ્યુનિટી મેમ્બર બને તે જરુરી નથી! નીચે થોડાંક મુદ્દાઓ લખ્યા છે, જે મારા નાનકડાં અનુભવોને આધારે છે. સુધારા-વધારા માટે સૂચનો આવકાર્ય છે. આ સીરીઝની બ્લોગ-પોસ્ટ્સ હું સમયાંતરે અપડેટ્સ કરતો રહીશ.

૧. ધીમી શરુઆત.

ધીરુભાઇ ઝિંદાબાદ. ધીરુભાઇ અમર રહો. (ઓપનસોર્સની) દુનિયા મુઠ્ઠીમાં કરી લેવા માટે હંમેશા ધીમી શરુઆત કરવી. દા.ત. કર્નલમાં યોગદાન આપવું હોય અને કમ્પાઇલ કર્યા વગર એ પ્રકારના પ્રશ્નો તમે સીધાં જ કર્નલનાં મેઇલિંગ લિસ્ટમાં જઇને પૂછો તો, સારા જવાબોની અપેક્ષા (કે આશા – તમને જે ગમે તે) રાખવી નહી. PS: આપણાં ભારતીયો આ પ્રકારના સવાલો કર્નલ મેઇલિંગ લિસ્ટમાં પૂછવા માટે ફેમસ છે (અને બીજી બાજુ હોશિંયાર, હોનહાર કર્નલ ડેવલોપર્સ ભારતમાંથી પણ છે!).

૨. ગીટહબ, બિટબકેટ કે ગિટોરિઅસ.

આ ત્રણ વેબસાઇટ્સ તમારા કોડિંગને દુનિયા સુધી પહોંચાડશે. વત્તા ગીટહબ, બિટબકેટ, ફોર્ક અને પુલ રિકવેસ્ટનાં સરસ ફીચર્સ ધરાવે છે એટલે તમે ગમે તે પ્રોજેક્ટમાં યોગદાન આપી શકશો. એકદમ સરળ અને સુંદર.

૩. રીઇન્વેન્ટિંગ ધ વ્હીલ.

^^ આ ન કરવું. કોલેજમાંથી બહાર પડીએ ત્યારે આપણી ઇચ્છા પોતાની ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ બનાવવાની હોય છે. એમ કરવાની જરુર નથી, કારણ કે લિનક્સ કે પહેલેથી ચાલી રહેલા સારાં પ્રોજેક્ટને શ્રેષ્ઠ બનાવીએ એ જ ઘણું છે (આ લખીને તમારી ઇચ્છા પર હું કુહાડો નથી મારતો, પણ કોમ્યુનિટી સાથે જોડાવવું એ નવી કોમ્યુનિટી બનાવવા કરતાં સરળ છે!).

૪. મોટિવેશન.

મોટિવેશન આપવું અને જાળવી રાખવું. અહીં તેની જરુર પડશે!

૫. ઉદાહરણો.

ટેકનિકલ યોગદાન આપવા માટે બેસ્ટ પ્રોજેક્ટ્સ: કેડીઇ (C++, Qt, Python વગેરે), પાયથોન (C, Python), ડેબિયન, (તમને જે કંઇ આવડે તે!), ફાયરફોક્સ (આ પાનું જોવા જેવું છે).  વત્તા, જો તમે તાજેતરમાં થયેલી કેડીઇ કોન્ફરન્સ વિશેની વિવિધ પોસ્ટ્સ વાંચી હોય તો, ઓપનસોર્સમાં ઝંપલાવવાનો ઉત્તમ રસ્તો, કોઇ કોન્ફરન્સમાં જવું અને ત્યાં ડાયરેક્ટ ડેવલોપર્સ જોડે જ્ઞાન મેળવવું.

તો, આ સીરીઝ અહીં પૂરા થાય છે!! સમય મળશે તો આપણે આવાં મુદ્દાઓ ચર્ચતા રહીશું!!

ઓપનસોર્સમાં યોગદાન કેવી રીતે આપશો? ભાગ ૧

with 7 comments

* ભાગ ૦ વાંચવા ને બદલે તમે જો સીધાં અહીં આવ્યા હોવ તો, તે પહેલાં વાંચી લેવા વિનંતી (ઓકે, અત્યારે તો ચાલશે)!

સોફ્ટવેર એન્જિનિયર્સ માટે સામાન્ય રીતે ઓપનસોર્સમાં યોગદાન આપવું સરળ છે, પણ જો કોઇ સોફ્ટવેર એન્જિનિયર્સ ન હોય તો (એટલે કે ટેકનિકલ બેકગ્રાઉન્ડ ન હોય તો)? તો પણ, તમે આ અદ્ભૂત ચળવળમાં તમારું યોગદાન અને યથાશક્તિ ફાળો આપી શકો છો. કેવી રીતે? આપણે તે અહીં જોઇએ.

૧. ગ્રાફિક્સ, ડિઝાઇન, આર્ટવર્ક

કેડીઈ આર્ટવર્ક

જો તમને સારી કલાત્મક દ્રષ્ટિ હોય અને તમે જીમ્પ કે ઇન્કસ્કેપ જેવાં કાર્યક્રમો વાપરી શકતાં હોવ તો, બધાં જ ઓપનસોર્સ પ્રોજેક્ટ તમને આવકારશે. જીમ્પ અને ઇન્કસ્કેપ હવે શીખવા એટલાં અઘરાં નથી અને દરેક ઓપનસોર્સ પ્રોજેક્ટમાં સરસ મજાનાં લોગો, આઇકન્સ કે વિઝ્યુલ ઇફેક્ટ્સ બનાવનારની ખૂબ જ ડિમાન્ડ હોય છે. દા.ત. કેડીઇ ઇન્ડિયાનું આર્ટવર્ક

૨. ફોન્ટ્સ

ફોન્ટ્સ, ખાસ કરીને ભારતીય ભાષાઓમાં ફોન્ટ બનાવનારની ભારે માંગ છે. ગુજરાતી ઓપનસોર્સ ફોન્ટ્સ જેવાં કે, લોહિત, રેખા, આકાર અને કલાપીમાં તમારું યોગદાન આવકાર્ય છે (છેલ્લાં ત્રણ હું સંભાળી રહ્યો છું, એટલે તો ખાસ જરુર છે!!)

૩. ડોક્યુમેન્ટેશન (દસ્તાવેજ, મદદ વગેરે)

કોઇ પણ પ્રોજેક્ટમાં તાતી જરુર મદદ કે ડોક્યુમેન્ટેશન લખવાની હોય છે, કારણ કે આ કામ બોરિંગ છે! બોરિંગની સાથોસાથ એટલું જ મહત્વનું છે. બધાંને ડોક્યુમેન્ટેશન જોઇએ, પણ કોઇ તેને લખવા તૈયાર હોતું નથી એટલે આ પણ ઝડપી લેવા જેવી તક છે, જો તમને આ કામ બોરિંગ ન લાગતું હોય તો! લિનક્સમાં તમે શરુઆત man પાનાંઓથી કરી શકો છો. (આ પાછો બીજો વાઇડ વિષય છે, ફરી ક્યારેક ઊંડાણમાં ઉતરીશું.)

PS: ઢગલાબંધ ડોક્યુમેન્ટેશન.

૪. ભાષા સંબંધિત પ્રોજેક્ટસ (ભાષાંતર, ઇનપુટ મેથ્ડ્સ વગેરે)

ભાષાંતર એટલે કે અનુવાદ – ખાસ કરીને સોફ્ટવેરને ભારતીય ભાષાઓમાં અનુવાદ કરવાં, કરેલો અનુવાદ સુધારવા અને સંભાળવા, ખાસ્સી મહેનત અને માણસોની જરુર છે. લોકો ભલે કહે કે, અંગ્રેજી બધાંને આવડે, પણ આપણે જાણીએ છીએ કે શહેરથી ૧૦ કિલોમીટર દૂર જાવ એટલે અંગ્રેજી  કેટલું લોકપ્રિય છે એ ખબર પડી જાય છે. કોમ્પ્યુટરનો ઉપયોગ સામાન્ય માણસ પોતાની ભાષામાં કરી શકે એ માટે ટેકનિકલ અનુવાદકો જરુરી છે. લગભગ દરેક પ્રોજેક્ટસમાં translator ની જરુરિયાત હોય જ છે. એટલે, ઓલ આર વેલકમ!

થોડાક ઉદાહરણો: ટક્સપેઇન્ટ, ટોર, કેડીઇ, ગ્નોમ, દ્રુપલ, વર્ડપ્રેસ.

ભાષા સંબંધિત બીજાં પ્રોજેક્ટ્સમાં ઇનપુટ મેથ્ડ્સ, ડિક્શનરી, સંબંધિત ટુલ્સ જેવાં કે કી-બોર્ડ લેઆઉટ વગેરે પણ એટલાં જ જરુરી છે. આવા પણ ઘણાં પ્રોજેક્ટસ છે. એમાં તમે નોન-ટેકનિકલ ઇનપુટ્સ જેવાં કે ટેસ્ટિંગ વગેરે આપી શકો છો.

કેટલીક રમતો જેવી કે KGeography કે Ktouch પણ તૈયાર જ છે, તમારી મદદ લેવા માટે!

૫. વિકિપીડિઆ

હા. વિકિપીડિઆમાં તમારું યોગદાન ઓપનસોર્સ-ઓપન કન્ટેન્ટમાં જ ગણાય એટલે ચિંતા નહી. વિકિપીડિઆમાં ટેકનિકલ યોગદાન કઇ રીતે કરવું એ કાલે જોઇશું.

અને છેલ્લે, કંઇ નહી તો,

૬. બગ રીપોર્ટિંગ

એટલે કે કંઇ મુશ્કેલી આવી હોય તો ડેવલોપર્સને જાણ કરો. ઉબુન્ટુમાં તમે લૉન્ચપેડ કે ડેબિયનમાં reportbug જેવાં રેડીમેઇડ ટુલ્સ તૈયાર જ છે. દરેક પ્રોજેક્ટ્સને પોતાનું ‘બગ ટ્રેકર’ હોય છે જે તમે વાપરી શકો છો. જોકે પહેલાં આ જ પ્રકારનો કોઇ બગ હાજર છે કે નહી તેની ખાતરી કરી લેવાથી તમારો અને લોકોનો સમય બચી જશે.

આવતી કાલે (અથવા પરમ દિવસે), ટેકનિકલ યોગદાન કેવી રીતે આપવું એના પર જોઇશું.

ઓપનસોર્સમાં યોગદાન કેવી રીતે આપશો? ભાગ ૦

with 17 comments

* સામાન્ય રીતે આ પ્રકારનાં લેખો તમને અંગ્રેજી કે બીજી ભાષાઓમાં ઢગલાબંધ મળી જશે. એટલે, જો તમે ત્યાં વાંચેલું જ હોય તો, આ પોસ્ટ છોડી શકો છો, તેમ છતાંય આ લેખની ગુણવત્તા વધારવાના પ્રાયોગિક સૂચનો સહર્ષ આવકાર્ય છે.

આ ઓપનસોર્સ છે શું?

ઓપનસોર્સ એટલે કંઇ રહસ્યમય વસ્તુ નથી! ઓપન એટલે ગુજરાતીમાં શબ્દનું ભાષાંતર કરીએ તો ખૂલ્લું અને સોર્સ એટલે સ્ત્રોત કે કોડ. તેમ છતાંય, અહીં ઓપનનો અર્થ ‘મુક્ત’ પર લેવો.

અને આ ફ્રી સોફ્ટવેર શું છે?

તમે ફ્રી સોફ્ટવેર અને ઓપનસોર્સ એમ બે શબ્દો વારંવાર મારા બ્લોગમાં સાંભળ્યા હશે. ફ્રી સોફ્ટવેર એ અલગ પ્રકારની ચળવળ છે. ઓપનસોર્સ સોફ્ટવેર મોટાભાગે વધુ પ્રચલિત શબ્દપ્રયોગ છે, પણ અંતે તો હેમનું હેમ એમ બન્ને શબ્દો એકબીજાં માટે વાપરી શકાય છે (ક્યારેક નહી, પણ તેની વાત પછી ક્યારેક!)

ઓપનસોર્સ સોફ્ટવેરનાં ઉદાહરણો?

સૌથી લોકપ્રિય ઉદાહરણ આપવું હોય તો – લિનક્સ (કે લાઇનક્સ. જેવો જેનો ઉચ્ચાર!). પછીથી, ફાયરફોક્સ, થન્ડરબર્ડ ઇમેલ ક્લાયન્ટ, પિડગિન મેસેન્જર ક્લાયન્ટ, એનડ્રોઇડ (આ અંગે થોડા મતભેદો છે, તેમ છતાંય..) અને ઢગલાબંધ બીજા સોફ્ટવેર.

શરુઆત ક્યાંથી કરવી જોઇએ?

આપણે ત્રણ ભાગમાં શરુઆત કરીએ,

૦. સામાન્ય સમજ અને પરિચય
૧. નોન-ટેકનિકલ યોગદાન.
૨. ટેકનિકલ યોગદાન.

આ પ્રથમ લેખમાં બન્ને માટે સામાન્ય શીખવાની વસ્તુ પર ધ્યાન આપીશું. ધ્યાનમાં રાખજો કે જે ઉદાહરણ હું લઇશ એ ઉદાહરણ તરીકે જ હશે. ઓપનસોર્સનો ફાયદો એ કે એક કામ માટે તમને એકથી વધુ વિકલ્પો મળી રહે છે. હું અહીં એક રસ્તો બતાવીશ. એવું જ કામ કરવાના બીજા હજાર રસ્તાઓ હાજર છે.

અહીં આપણે ત્રણ વસ્તુનો પરિચય કરીશું.

૧. એડિટર (દા.ત. vim), ૨. વર્ઝન કંટ્રોલ સિસ્ટમ (દા.ત. Git), ૩. કોમ્યુનિકેશન અને કોમ્યુનિટી (મેઇલિંગ લિસ્ટ, IRC, બગ ટ્રેકિંગ વગેરે). આપણે ધારી લઇએ કે તમે લિનક્સ વાપરી રહ્યા છો. લિનક્સનો તમારી પાસે ન હોય તો, અત્યારે ડેબિયન, ઉબુન્ટુ, ફેડોરા જેવા કેટલાંય વિકલ્પો તમારી પાસે છે. એક ઉપાય તરીકે તમે virtualbox જેવા સોફ્ટવેર પણ વાપરી શકો છો, પણ સૌથી ઉત્તમ ઉપાય, લિનક્સ જાતે જ ઇન્સ્ટોલ (સ્થાપિત) કરવાનો છે. પણ, એ આ લેખનો સ્કોપ નથી! :) (પણ, તમને ગુગલ સર્ચ કરતાં આવડે તો, તમે ૧૦ મિનિટમાં લિનક્સ તમારા મશીનમાં ઇન્સ્ટોલ કરી શકો છો!)

૧. એડિટર

એડિટર એટલે આપણાં ગુ.સ.ના માનનીય સંપાદકશ્રી નહી, પણ એડિટર એટલે એવો કાર્યક્રમ જે આપણને કોમ્પ્યુટરમાં ટાઇપ કરવા દે. નોટપેડ, વર્ડપેડ થી માંડીને લિનક્સમાં જીએડિટ, ઇમેક્સ કે વિમ એડિટરના ઉદાહરણો છે. તમારે માટે લિનક્સમાં વિમ શીખવાનું સલાહ ભર્યું છે, તેમ છતાંય જીએડિટ, કેટ કે કેરાઇટ પણ ચાલે. આ બધાં એડિટર તમને ગમતી પ્રોગ્રામિંગ ભાષાનું બંધારણ (ie સિનટેક્સ્ટ) હાઇલાઇટ કરે છે. યાદ રાખો કે, તેઓ IDE નથી.

vim શીખવા માટે આ પુસ્તક સરસ છે.

૨. વર્ઝન કંટ્રોલ સિસ્ટમ

એક વર્ઝન કંટ્રોલ સિસ્ટમ કાફી છે. દા.ત. Subversion અથવા Git.

Git માટે જુઓ નીચેની કડીઓ:

૧. Git પુસ્તક

૨. Git બ્રાન્ચિંગ વિશે સરસ માહિતી

૩. Git ખ્યાલો સરળ ભાષામાં

છેલ્લી બે કડીઓ થોડી એડવાન્સ છે, એટલે સીધું જ ત્યાં જંપલાવવું નહી.

૩. કોમ્યુનિકેશન અને કોમ્યુનિટી

૧ અને ૨ – ટેકનિકલ પુલમાં ડૂબકી મારે છે, પણ ઓપનસોર્સમાં સૌથી મોટી વસ્તુ કોમ્યુનિકેશન અને કોમ્યુનિટી છે. ઓપનસોર્સનો અર્થ જ એ કે સાથે મળીને કામ કરવું. લગભગ દરેક ઓપનસોર્સ પ્રોજેક્ટ એક કે વધુ મેઇલિંગ લિસ્ટ, IRC ચેનલ ધરાવે છે, જેને તમે સબસ્ક્રાઇબ કરીને બધી ઇમેલ્સ મેળવી શકો છો. તમારા પ્રશ્નો પૂછી શકો છો અને કોઇ તેનો જવાબ આપશે. જોકે, નીચેની વિગતો ધ્યાનમાં રાખવી.

૧. તમારો સવાલ પૂછતાં પહેલાં જે તે પ્રોજેક્ટનાં FAQs, README કે તેનાં મેન્યુઅલ વાંચી લેવા. નહી તો લોકો તમને કહેશે, RTFM!

૨. તરત જ જવાબની આશા રાખવી નહી. ધીરજના ફળ મીઠાં. કારણ કે, તમારી જેમ લોકો પોતાના ફ્રી સમયમાં પ્રોજેક્ટમાં યોગદાન આપે છે, એટલે તરત જવાબ આપવા કોઇ બંધાયેલું નથી.

૩. નમ્રતા એ સદ્ગુણ છે, એનો ઉપયોગ અહીં વારંવાર કરવો.

ઓકે, આ બધું એક જ પોસ્ટમાં સમજાવવું શક્ય નથી, એ માટે જાત મહેનત જિંદાબાદ કે પછી આપ મૂઆ સ્વર્ગે જવાતું નથી, વગેરે વગેરે કહેવતો યાદ રાખવી અને અહીં કોમેન્ટ્સમાં તમારા સવાલો પૂછતા. બીજો ભાગ કાલે અથવા પરમ દિવસે.

કેડીઇ કોન્ફરન્સ!

with 7 comments

કેડીઇ

* કેડીઇ ઉર્ફે KDE કોન્ફરન્સ, અને એ પણ આપણાં અમદાવાદ (ઓકે, ગાંધીનગરમાં?). હા! ગાંધીનગરની જાણીતી શૈક્ષણિક સંસ્થા DA-IICT ખાતે ૨૩-૨૪ ફેબ્રુઆરીના રોજ KDE Meetup થવાની છે. હવે, તમને થાય કે મારે (એટલે કે તમારે) એમાં શું કરવા જવું જોઇએ?

૧. પહેલું કારણ, ગુજરાતમાં ઓપનસોર્સની કોન્ફરન્સ-મીટ અપ બહુ ઓછી થાય છે. આ એક સુવર્ણ મોકો છે કે તમે ઓપનસોર્સ જોડે ગાઢ પરિચય કરી શકો. ડેવલોપર્સને મળી શકો અને મોટિવેશન મેળવી શકો.

૨. DA-IICT કોલેજ ઢગલાબંધ GSoC સ્ટુડન્ટ્સ ધરાવે છે. જો તમે કોલેજમાં હોવ તો, GSoC પણ તમારા માટે મોટિવેશન બની શકે છે!

૩. જો તમે પહેલેથી ઓપનસોર્સ ડેવલોપર હોવ તો નેટવર્કિંગ માટે તમારા માટે સરસ તક છે. આ કોન્ફરન્સ ડેવલોપર્સ માટે છે, એટલે તમને ન ગમતું માર્કેટિંગ ક્રેપ અહીં જોવા મળશે નહી.

૪. DA-IICT નું કેમ્પસ સરસ છે! ;)

૫. KDE એ awesome છે. હવે awesome નું ગુજરાતી શું થાય? ધાક ઉપજાવનારું, ભયાનક, દારુણ, ભીષણ ;) પણ, ડરતા નહી. KDE એ ખરેખર અંગ્રેજીનું awesome છે!

બદ્નસીબે, ઓફિસનાં એકદમ ટાઇટ ટાઇમ-ટેબલને કારણે અહીં હું હાજરી નહી આપી શકું પણ, કેટલાય મિત્રો અહીં તમને જોવા મળશે. પ્રદિપ્તો, વિશેષ, યશ, શાંતનુ, વગેરે – awesome લોકો છે.

ચૂકતા નહી!

રજીસ્ટ્રેશન અહીં કરાવો. જો તમને રસ હોય કે ના હોય, તો આ બ્લોગ પોસ્ટ બીજાં કોલેજનાં વિદ્યાર્થીઓને પહોંચાડવા વિનંતી.

PS: યશની આ પોસ્ટ વધુ માહિતી આપશે.

RIP: એરન સ્વાર્ટઝ

with 8 comments

* ઓકે, આ પોસ્ટ લેટ છે, પણ સાવ લેટ નથી એવું મારું માનવું છે. કોણ હતો આ, એરન સ્વાર્ટઝ? ૨૭ વર્ષનો આ યુવાન કેમ સમાચાર પત્રોમાં ચમક્યો? જોકે આપણાં ગુજરાતી સમાચારપત્રોએ હંમેશની જેમ કંઇ ખાસ નોંધ લીધી નહી (કે મને દેખાઇ નહી). જે હોય તે, એરનને લોકો અમેરિકાની ન્યાય સિસ્ટમને કારણે યાદ રાખશે.

એરન જ્યારે ૧૪ વર્ષનો હતો ત્યારે તેણે RSS 1.0 સ્પેશિફિકેશન બનાવવામાં ફાળો આપ્યો હતો, ત્યારબાદ Reddit ના સહ-સ્થાપક તરીકે તેનું નામ જાણીતું બન્યું. એ જોકે વધુ જાણીતો બન્યો, JSTOR ના કારણે. હવે આ JSTOR શું છે? એ કંપની છે, જે અમેરિકાની કોલેજો-યુનિવર્સિટીઓમાં થતાં શૈક્ષણિક પ્રકાશનો પર હક ધરાવે છે. રીસર્ચ કરે વિદ્યાર્થીઓ-શિક્ષકો, પૈસા ચૂકવવા પડે વિદ્યાર્થીઓને, પૈસા જાય – પ્રકાશકોને! એરનને આ ગમ્યું નહી અને તેણે આ બધાં પ્રકાશનો પબ્લિકમાં મૂકી દીધા. અમેરિકાની ન્યાય સિસ્ટમને એરનનું આ પરાક્રમ બહુ ગમ્યું નહી અને તેના પર કેસ ચલાવવામાં આવ્યો, પણ તેને કંઇ થયું નહી. એરન પછી PACER અને તેનાં ડિમાન્ડ પ્રોગ્રેસ અને આવાજ સંસ્થાઓ સાથેના કામ વડે જાણીતો બન્યો. પેલાં SOPA કાયદાને રોકવામાં તેનો મુખ્ય ફાળો ખરો.

તેમ છતાંય, ટેલેન્ટેડ માણસોને શું થાય છે કે એ દુનિયામાંથી વહેલી વિદાય લે છે? (જાતે કે પછી બીજી ઘટનાઓ દ્વારા?). એરન આ દુનિયામાં નથી. આપણાથી થઇ શકે એ, હું વિકિપીડીઆનો તેનો લેખ ભાષાંતર કરી રહ્યો છું. આ અઠવાડિયામાં તો બહુ સમય નથી, પણ આ મહિનાનાં અંત સુધીમાં એકદમ સરસ બનાવવાનો ઇરાદો છે.

જ્યારે પણ તમે RSS કે ગુગલ રીડર વડે લેખ વાંચતા હોવ ત્યારે, એરનને એક વાર યાદ કરજો. આ એક જ કામને લીધે પણ એરન માટે એક પોસ્ટ લખવું જરાય ખોટું નથી.

અલવિદા, એરન.

રીવ્યુ: સફારી ઓનલાઇન

with 3 comments

* પેલી અપડેટ્સ-૭૫ પોસ્ટમાં લખેલું તેમ મેં સફારીનું ઓનલાઇન લવાજમ ભર્યું છે (એક વર્ષ માટે). તો હવે થોડાક દિવસો પછી તેનો રીવ્યુ લખવો એ વ્યાજબી ગણી શકાય. હાજર છે નાનકડો રીવ્યુ, મુદ્દા સ્વરુપે.

૧. લવાજમ ભરવાની વિધિ: હવે એકદમ સરળ છે. તમે નેટ બેન્કિંગથી લવાજમ ભારતીય રુપીયામાં ભરી શકો છો. આપણને બીજું શું જોઇએ?

૨. લવાજમ પછી: સફારી તરફથી કોઇ ઇમેલ ન આવ્યો, જે થોડું વિચિત્ર લાગે. તેમ છતાંય CCAvenue તમને ઇમેલ મોકલે છે, જેથી હાશ થઇ. સાઇટમાં લોગીન કર્યા પછી તમને તમારા ખાતાંમાં જઇને તમે સબસ્ક્રાઇબ થયા છો એની પણ ખાતરી કરી શકાય.

૩. અંકનું વાંચન: ફ્લેશ, છે ફ્લેશ. એટલે જો તમારું બ્રાઉઝર વિચિત્ર હોય કે તમે વિચિત્ર ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ પર હોવ (iOS, એન્ડ્રોઇડની પાછળની આવૃત્તિઓ) તો ભાઇ, ભાઇ! બાય, બાય.

૪. વાંચનમાં સરળતા: પાંચમાંથી એકાદ-બે સ્ટાર આપી શકાય. પેજ લોડિંગ ધીમું છે અને બોરિંગ છે. અને, આખો અંક એક પોપ-અપ સ્વરુપે ખૂલે છે. હું બાય ડિફોલ્ટ પોપ-અપ બ્લોક રાખું છું એટલે ૧૦ મિનિટ સુધી મને ખબર જ ન પડી કે કેમ આ અંક ખૂલતો નથી!

૫. PDF?: ના, બાબા ના. હજી સુધી દેખાઇ નથી.

૬. વસૂલ?: ૧. એક રીતે જરાય વસૂલ ન કહેવાય કારણ કે તમે ડબલ પૈસા ભર્યા પછી અડધી પણ સુવિધાઓ મેળવતા નથી. ૨. સફારી વાંચી-વાંચીને જે જ્ઞાન મેળવ્યું છે, એ જોતાં ૧૧૦૦ રુપિયા વસૂલ છે!

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 2,300 other followers