આજની ટીપ

.. વિકિપીડિયા વાંચવા (કે તેમાં ફેરફાર કરવા માટે પણ) માટે લોગ-ઇન /પ્રવેશ કરવાની (અથવા એકાઉન્ટ / નવું ખાતું બનાવવાની પણ) જરૂર નથી!

Advertisements

વિકિડેટા આધારિત ઇન્ફોબોક્સ – હવે ગુજરાતી વિકિપીડિયા પર!

વિકિપીડિયા પર સામાન્ય રીતે કોઇપણ લેખમાં (ખાસ કરીને કોઇ વ્યક્તિ વિશેના) ઇન્ફોબોક્સ એટલે કે જમણી બાજુ (કે ડાબી બાજુ, જો તમે ઉર્દૂ, અરેબિક કે હિબ્રુ જેવી ભાષાઓ વાપરતા હોવ) મળતા બોક્સનું બહુ મહત્વ છે. આ ઇન્ફોબોક્સમાં સામાન્ય રીતે આપણને જોઇતી માહિતી ઉડતી નજરે મળી જાય છે. આ ઇન્ફોબોક્સ મૂકવા માટે પહેલા બહુ મહેનત કરવી પડતી હતી અને દરેક પેરામીટર (એટલે કે પરિમાણો) જાતે ઉમેરવા પડતા. ચિત્ર કે છબી પણ કોમન્સમાંથી શોધીને લેવી પડતી કે પછી અંગ્રેજી જેવાં સમૃદ્ધ વિકિપીડિયામાંથી કોપી-પેસ્ટ કરવું પડતું.

ગુજરાતી વિકિના અનિકેતભાઇની મહેનતથી હવે ઇન્ફોબોકસ પર્સન (ie Infobox person) હવે વિકિડેટા સંચાલિત કે આધારિત બન્યું છે. એટલે કે, કોઇપણ વ્યક્તિ વિશેના લેખમાં માત્ર નીચેનો કોડ (ie વિકિટેક્સ્ટ),

{{infobox person/Wikidata
| fetchwikidata = ALL
| onlysourced = no
}}

ઉમેરતા આપણને વિકિડેટામાંથી માહિતી મેળવતું ઇન્ફોબોક્સ મળી જશે. ઉદાહરણ તરીકે, આર. ડી. બર્મનના લેખમાં ઉમેરેલું ઇન્ફોબોક્સ આવું જોવા મળશે.

Screenshot_20171008_115818

તમે જોઇ શકો છો કે પેલા પેન્સિલ જેવા આઇકન પર ક્લિક કરતાં લેખનું વિકિડેટા પાનું ખૂલશે અને તમે ખૂટતી માહિતી ઉમેરી શકશો. હવે આગળનું કામ એ છે કે, જે પેરામીટર્સ ગુજરાતીમાં નથી એનું ભાષાંતર કરવું એટલે કે હવે વિકિડેટામાં યોગદાન આપવાનું બહાનું મળ્યું છે 🙂

અપડેટ્સ – ૨૦૬

* વેકેશન હવે પૂરુ થવા આવ્યું છે અને પુસ્તકો, યુનિફોર્મ અને મહત્વની વસ્તુ એવી “ફી” ભરવાની આવી રહી છે 🙂
* આજકાલ ઓપનસ્ટ્રિટમેપ પર અખતરો કરવાનો શોખ ઉપડ્યો છે એટલે એ અંગેની વધુ માહિતી આવતી પોસ્ટ્સમાં મળે તો નવાઇ નહી. હાલમાં થોડા ફેરફારો તેમાં કરીને હથોટી મેળવી રહ્યો છું, પણ વિકિડેટા કે વિકિપીડિયામાંથી તેમાં માહિતી કેવી રીતે મૂકી શકાય તેના પર કામ કરવામાં આવશે. આનો આડ ફાયદો સ્ટ્રાવા અને અન્ય એપ્સને પણ થશે એ નફામાં.
* મે મહીનામાં રનિંગ અને સાયકલિંગ બંને કમજોર રહ્યું. હવે આવતા અઠવાડિયે ૧૨ કલાક કેવી રીતે દોડાશે?!
* આજની લિનક્સ ટીપ: કોઇપણ યુનિકોડ અક્ષર ટાઇપ કરવા માટે, Ctrl + Shift + u + યુનિકોડ ક્રમાંક.

કાર્તિકબૉટ

IMG_20170311_091624

* હવે ખાટલે પડ્યા પડ્યા નવરા એવા મગજમાં શેતાની વિચારો આવે તેના કરતાં કંઇક સારું થાય એ માટે વચ્ચે-વચ્ચે સમય મળ્યે ગુજરાતી વિકિપીડિયા પર એક બૉટ કાર્તિકબૉટ (રોબૉટનું ટૂંકું નામ – બૉટ) ચલાવવામાં આવે છે (એમ તો ક્યારનોય ચાલુ છે, પણ હવે થોડો સ્માર્ટ બનાવવામાં આવેલો છે). બૉટ વડે કંટાળાજનક અને વારંવાર કરવા પડતાં ફેરફારો ઝડપથી કરી શકાય છે. દા.ત. ગુજરાતમાં નવા જિલ્લાઓ અને તાલુકાઓ બન્યા પછી તેનાં ગામોનાં નામ અને વિગતો બદલવી પડે એ જો જાતે કરવા જઇએ તો મહિનાઓ લાગે. કાર્તિકબૉટ વડે આ ફેરફારો (લગભગ ૧૫,૦૦૦ જેટલાં) માત્ર એક અઠવાડિયા જેટલાં સમયમાં કરી દેવાયા છે. હજુ ઘણું કામ બાકી છે, પણ બૉટ હજુ ચાલુ છે. એટલે કે જ્યાં સુધી હું અસ્તિત્વમાં છું અને વિકિપીડિયામાં યોગદાન આપુ છું – ત્યાં સુધી તો!

PS: આ આખું બૉટ ફ્રેમવર્ક પાયથોનમાં લખાયેલું છે અને અહીં તેના વિશે વધુ માહિતી મળી શકે છે.

PS II: મહારાષ્ટ્રમાં પાલઘર નજીક બૉટ નામનું ગામ છે, તેના પાટિયાનો ફોટો આવતી કોઇ રાઇડમાં લેવામાં આવશે 🙂

PS III: બોટ ગામનો ફોટો ઉમેરી દીધો છે અને વિકિપીડિયામાં પણ અપલોડ કરવામાં આવ્યો છે!

અપડેટ્સ – ૧૯૨

* પહેલાં કહ્યું હતું તેમ, ઓગસ્ટ મહિનો અત્યંત વ્યસ્ત રહ્યો. તેમ છતાંય,

** ગુજરાતી વિકિપીડિયામાં ફેરફારોની સંખ્યા – ૯૦૦+.
** વિકિડેટા (મોટાભાગે વિકિડેટા ગેમ્સ પરથી) – ૩૦૦૦+.
** રનિંગ – ૨૦૦ કિમી (છેલ્લા દિવસે!)
** સાયકલિંગ – ૬૩૬ કિમી (અહીં થોડું વધુ થઇ શકત, પણ ચંદીગઢ!)
** મુલાકાતો – ચંદીગઢ, ચીખલી અને બોરિવલી નેશનલ પાર્ક x ૨.

બોલો, બીજું શું જોઇએ?

અપડેટ્સ – ૧૯૦

* છેલ્લી પોસ્ટ ફ્રીજ મેગ્નેટ મેકમાંથી લખી હતી અને ઇ.સ. ૨૦૧૬ હોવા છતાં વર્ડપ્રેસ+મેક+ગુજરાતી ફોન્ટમાં લોચા થાય છે. બોલો. વિશ્વની શ્રેષ્ઠ ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ કહેવાય છે!

* આખું અઠવાડિયું આરામમાં ગયું. પેલી ૩૦૦ કિમીની રાઇડ પણ પડતી મૂકવામાં આવી. કારણ? કીટાણું. ભયંકર શરદી, કફ અને તાવને કારણે હજુ પણ અત્યંત નબળાઇ લાગે છે. કાલથી ફરીથી કામ પર લાગીશું, પણ દોડવા-સાયકલિંગમાંથી હજુ જ્યાં સુધી ગુમાવેલું વજન પાછું ન આવે ત્યાં સુધી આરામ છે.

* વિકિપીડિયાની ચંદીગઢ કોન્ફરન્સનું ફાઇનલ છે (એટલે કે ટિકિટ્સ, હોટેલ વગેરે). ત્યાં ફરીથી બધાંને મળવાની તેમજ તેમના અનુભવો જાણવાની મજા આવશે. ચંદીગઢ મારું ઉત્તર ભારતમાં સૌથી દૂર સુધી જોયેલું સ્થળ હશે. ના, અમે હજુ કાશ્મીર નથી ગયા 🙂 (કે હવે જવું પણ નથી. હા, લદાખ-લેહ સાયકલ લઇને ક્યારેક જઇશું).

વિકિમીડિયા કોમન્સમાં કેવી રીતે ફાળો આપશો?

* વિકિપીડિયા પર ફોટાઓ (અને અન્ય મિડિઆ) અપલોડ કરવા માટે ‘કોમન્સ‘ નામની વેબસાઇટનો ઉપયોગ થાય છે. કોઇપણ વિકિપીડિયા આ કોમન્સમાંથી ચિત્રો, વિડિઓ વગેરે વાપરી શકે છે એટલે એને કોમન્સ કહે છે. બાકી, આ સરસ વસ્તુ છે. ૨૦૧૧માં જ્યારે અમે વિકિપીડિયા ટેક્સ અમદાવાદમાં ભાગ લીધો ત્યારે અમદાવાદ શહેરના ઘણાં ફોટાઓ પાડેલા, અપલોડ કરેલા અને તે અસંખ્ય લેખોમાં વપરાયા છે.

આ ઉપરાંત, એક ઉદાહરણ મારું પોતાનું. ૨૦૦૬માં એટલે કે ૧૦ વર્ષ પહેલાં અમારા બજેટ મુજબ અમે હનીમૂન માટે માઉન્ટ આબુ ગયેલા ત્યારે ત્યાંથી વળતા અંબાજી અને ત્યાંથી કોટેશ્વર ગયેલા. ગઇકાલે જૂનાં ફોટાઓ ફંફોસતો હતો ત્યારે કોટેશ્વરનો ફોટો જોવા મળ્યો અને વિકિપીડિયામાં તેના લેખ અને અન્ય જગ્યાઓ પર જોયું તો કોટેશ્વરનો કોઇ ફોટો નહોતો. તરત જ અપલોડ કરવામાં આવ્યો.

તે ફોટો તે . તો તમે હનીમૂન પર ગયા હોવ અથવા જાવ તો.. 🙂

અપડેટ્સ – ૧૮૨

* પેલા નવાં મળેલાં મેકબૂક માટે સ્લિવ શોધતો હતો તો ખબર પડીકે તેની સ્લિવ તો આપણાં શર્ટ કરતાંય મોંઘી આવે. એટલિસ્ટ, પ્રોજેક્ટરનું કન્વર્ટર તો ઓફિસમાંથી લઇ આવ્યો છું એટલે એટલો ખર્ચો ઓછો છે. હવે, ક્યાંકથી ૧૦૦ રુપિયાની અંદર વાળું માપોમાપ અને ચપોચપ કવર શોધી રહ્યો છું. હાલમાં તો ક્યાંય જવાનું નથી એટલે ચાલશે. મેકબૂકનો આમેય હાલમાં ઉપયોગ ચાનો કપ મુકવા જ થાય છે 😀

* જર્મન શીખવાનું ધીમું પણ બરોબર ચાલે છે. એક જર્મન-અંગ્રેજી-જર્મન શબ્દકોશ મંગાવેલો છે, પણ હાલમાં તો નવાં શીખેલા ૨૦૦ શબ્દો પૂરતાં છે. થોડા આત્મવિશ્વાસ પછી વિકિપીડિયા વાંચવાનું શરુ કરીશ. પેલા સિમ્પલ અંગ્રેજી વિકિપીડિયાની જેમ સિમ્પલ જર્મન વિકિપીડિયા પણ હોવું જોઇએ.

* કવિનની પરીક્ષાઓ આવી રહી છે, પણ એ પહેલાં હોળી-ધુળેટી આવી રહી છે. વિચિત્ર રીતે કવિનને હોળીમાં રજા છે, પણ ધુળેટીમાં નથી. PS: મારે પણ રજાઓ નથી.

* દોડવાનું ઓકે-ઓકે ચાલી રહ્યું છે, આટલા વર્ષો પછીયે સવારે વહેલા ઉઠવાનો કંટાળો આવે છે. (નવી) સાયકલ કદાચ આજ-કાલમાં આવે પણ ખરી.

* સત્યમેવ જયતે માત્ર ફેસબુક-વોટ્સએપમાં પોસ્ટ કરવા કે ફોર્વડ કરવા માટે જ હોય છે, જીવનમાં (ie રીઅલ લાઇફ) સત્યનો સાથ આપવો અઘરો છે.

અપડેટ્સ – ૧૮૧

* લગભગ ૧ મહિના પછી અપડેટ્સ વાળી પોસ્ટ આવી રહી છે, પરંતુ બહુ કંઇ ખાસ અપડેટ્સ નથી તો પણ..

૧. ઓસ્કાર. અત્યારે ધ હેટફુલ એઇટનું સંગીત સાંભળી રહ્યો છું. થ્રિલિંગ!
૨. ગુજરાતી વિકિપીડિયામાં આજ-કાલ બહુ “ફેરફારો” કર્યા. ખબર નહી મને કોણ મોટિવેશન આપી રહ્યું છે. જે હોય તે, મજાની અને નશાની વસ્તુ છે.
૩. આ વખતે વિકિમેનિયા (ઇટલી)માં જવાનું નથી :/
૪. સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૪ પછી પહેલી વખત ગયા મહિને બ્લોગ પોસ્ટની સંખ્યા બે આંકડા પર પહોંચી.
૫. << આ લીટી ખાલી ૧૦ વસ્તુઓ માટે ઉમેરવામાં આવી છે 🙂 >>
૬. રનિંગ સારુ ચાલી રહ્યું છે, પણ હવે દરરોજ એક જ રસ્તા પર દોડવાનો કંટાળો વધતો જાય છે. આરે અથવા નેશનલ પાર્કમાં જવાનો કંટાળો આવે છે. પણ, આ વીક-એન્ડમાં ફરી બાંદ્રા-એનસીપીએ રનિંગનો કાર્યક્રમ છે, એટલે મજા આવશે.
૭. રનિંગ પરથી યાદ આવ્યું. સસ્તી રનિંગ ડ્રાય ફીટ ટી-શર્ટ પેન્ટાલૂનમાં મળે છે. હવે ત્યાંથી જ ટી-શર્ટ લેવાની. પેલા નાઇકી વાળા કરતાં ત્રીજા ભાગનો ભાવ.
૮. અને હા, માર્ચ-એપ્રિલ-મે-જૂનમાં કોઇ રનિંગ રેસ નથી (એટલે તમને ફાલતુ રેસ રિપોર્ટ પોસ્ટમાંથી મુક્તિ!). હા, એપ્રિલમાં એક ૧૦ કિમી છે (ઓટિઝમ રન), પણ એ મોટાભાગે રનર્સને મળવા અને આરામથી દોડવામાં આવશે (અને ફ્રી).
૯. નવી સાયકલ હજી આવી નથી. આવશે. આવશે!
૧૦. સાયકલ પરથી યાદ આવ્યું કે શા માટે હીરો જેવી ભારતીય કંપનીઓ સારી સાયકલ નથી બનાવતી? મોટાભાગના તેના એમટીબી મોડેલ નોન-સેન્સ હોય છે. અમે એક મોડેલની તપાસ કરવા ગયા તો ડિલરે કહ્યું આ મોડેલ પતળાં ટાયર (કમર નહી) હોવાથી ચાલતું નથી. બોલો. સરસ સાયકલ છે (હીરો ગ્લેમ) પણ ક્યાંય સ્ટોકમાં મળે નહી :/

અઠવાડિયાનો અહેવાલ

છેલ્લે નક્કી કરેલું તેમ પેલા વેકેશનમાં અમે અમુક લક્ષ્યને પાર પાડીશું. ટૂંકો અહેવાલ (આંકડા રાત્રે ૮ વાગ્યા સુધીના છે).

* મુલાકાતો: બોરિવલી નેશનલ પાર્ક, સિદ્ધિ વિનાયક મંદિર, સ્ટારવોર્સ 🙂

* ગુજરાતી વિકિમાં,
** ફેરફારો: ૨૭૩ (૫૦૦નું લક્ષ્ય હતું)
** નવાં લેખો: ૨૦ (અન્ય થોડાંક ઢાંચાઓ)

* અન્ય વિકિઓમાં,
** અંગ્રેજી: ૩૧
** હિંદી: ૧
** વિકિડેટા: ૨૫૯

* દોડવાનું: ૧૦ કિમી (એમ તો ૧૦૦ કિમીનું લક્ષ્ય હતું ;))
* સાયકલિંગ: શૂન્ય. ઝીરો. નાડા.

હવે ૨૦૧૬માં કેવું રહે છે. જોઇએ. એટલિસ્ટ, ગુજરાતી અને અંગ્રેજી વિકિમાં સારું જ રહેશે. અને હા, દોડવાનું પણ સારું જ રાખવાનો પ્લાન છે.

વ વેકેશનનો વ

* વર્ષો પછી અમે વેકેશન લીધું છે, પણ આ વેકેશન આરામમાં જ જશે. એટલે કે, એકાદ-બે ટૂંકી મુસાફરી વગર સંપૂર્ણ આરામ કરવામાં આવશે. હા, આ વેકેશનમાં પેન્ડિંગ રહેલા કામો પૂરા કરવામાં આવશે. દા.ત. હવે પછી આવતી મુસાફરીની તૈયારીઓ, વિકિપીડિયામાં ઢગલાબંધ એડિટ્સ, નેશનલ પાર્કની મુલાકાત વગેરે.

* કવિનને પણ દુર્ભાગ્યે વેકેશન પડ્યું છે, અને અમારા માથામાં લાગે છે. અમે વિચાર આવે છે અમે પણ આવી જ રીતે લોકોને હેરાન કરતા હતા? 🙂

* સાયકલિંગ હજી બંધ છે. એટલે કે, સાયકલિંગ શક્ય નથી.

* બે દિવસ કસરત કર્યા પછી,
** ડાબો હાથ: બરાબર છે.
** જમણો હાથ: બરાબર નથી.
** ડાબો પગ: બરાબર છે.
** જમણો પગ: બરાબર છે.
** પેટના સ્નાયુઓ: બરાબર નથી.
** કમર: બરાબર છે.

હવે, આજે દોડવાનો પ્રયત્ન કરવામાં આવશે.

અપડેટ્સ – ૧૭૮

* એમ તો નક્કી કરેલું કે ૨૫ ડિસેમ્બર થી ૧ જાન્યુઆરી વચ્ચે ૫૦૦ કિમી સાઇકલિંગ કરીશું અને એક પડકાર પૂરો કરીશું (સ્ટાર્વા). પણ હવે લાગે છે કે તેની જગ્યાએ ગુજરાતી વિકિપીડિયામાં ૫૦૦ ફેરફારો (એડિટ્સ) કરવાનો પડકાર સરળ છે. વધુમાં, ૧૦૦ કિમી દોડાઇ પણ જશે. ie પગ ઇઝ સાઝા, અને મોજાં નવાં લેવાના ઝાઝાં.

* એક મુશ્કેલી થઇ. સાઇકલ વગર ડિકાથલોન કે શાકભાજી લેવા કઇ રીતે જવાશે :/

* નવાં ચશ્માં આજે આવી જશે. સરસ કાળા રંગના.

* કવિનને કાલે સ્કૂલમાં ‘સ્પોર્ટસ ડે’ છે, પણ ટાંટિયા અમારા ટાઇટ થશે. કવિન રીલે-રેસમાં પસંદગી પામ્યો છે. જોઇએ હવે કેવી રીલ ઉતારે છે!

* બાકી, કાલે સાંજથી ૭ કલાક સતત કામ કર્યા પછી લાગ્યું કે હવે થાક લાગ્યો છે.

ક્યાંક જો થયું ખોટું…

કોકી: કાર્તિક, ચાલ હવે. બહાર જવામાં મોડું થાય છે.

કાર્તિક: એક મિનિટ. કોઇક અનામી સભ્યે એક પાનાં પર ફેરફાર કર્યો છે.

વિકિપીડિયામાં ક્યાંક…

પાલનપુર‎; ૧૬:૩૪ . . (+૧૮). .KartikMistry (ચર્ચા | યોગદાન)(abc.xx.yy.zz (talk)એ કરેલો ફેરફાર 420976 પાછો વાળ્યો)

🙂

* આ પોસ્ટ xkcd પરથી અને આજે બનેલ સત્ય ઘટના પર આધારિત!

વિશ્વકોષ?

* થોડા સમય પહેલાં ખાંખા-ખોળા કરતો હતો ત્યારે વિશ્વકોષની વેબસાઇટ પર જઇ ચડ્યો. અદ્ભૂત વેબસાઇટ. જેના પર ખબર જ ન પડે કે વિશ્વકોષ કેવી રીતે ખરીદવો 😉 વધુ સંશોધન કર્યા પછી તે ખરીદવાનું માંડી વાળ્યું. કારણ? એક હજાર.

૧. પહેલો ગ્રંથ ૧૯૮૯માં, છેલ્લો, ૨૦૦૯માં. એટલે કે ૨૦૦૯ પછી કંઇ અપડેટ થયું જ નથી!

૨. વિશ્વકોષનું મકાન મસ્ત છે.

૩. ડિજીટલ આવૃત્તિ એટલે શું?

૪. વેબસાઇટ પર વિમોચન સિવાય બીજી કોઇ માહિતી લાગતી નથી.

વેલ, ટાઇમપાસ તરીકે વિશ્વકોષે સેમ્પલ તરીકે આપેલાં વિષયોમાંથી વિકિપીડિયા (ગુજરાતી)માં રહેલ લેખોની યાદી બનાવવાની શરુ કરી છે. ખૂટતાં લેખો તમે ઉમેરશો? 🙂

વિકિપીડિયા: કન્ટેન્ટ ટ્રાન્સલેશન/ભાષાંતર સાધન

* હવે ગુજરાતી વિકિપીડિયામાં કન્ટેન્ટ ટ્રાન્સલેશન અથવા ગુજરાતીમાં કહીએ તો ભાષાંતર સાધન પ્રાપ્ત છે. આ સાધનનું ડેવલોપમેન્ટ વિકિપીડિયાની લેંગ્વેજ એન્જનિયરીંગ ટીમે કર્યો છે (જેમાં મારો પણ સમાવેશ થાય છે :)). ગુજરાતી માટે આપમેળે ભાષાંતર કે ડિક્શનરીની સગવડો હજુ પ્રાપ્ત નથી (નવો પ્રોજેક્ટ – કોઇને જોડાવાની ઇચ્છા છે? મારો સંપર્ક કરવો) પરંતુ આ સાધન વડે તમે સહેલાઇથી એક ભાષામાંથી બીજી ભાષામાં ભાષાંતર કરી શકો છો. દાત. અંગ્રેજી (en) અને સિમ્પલ અંગ્રેજી (simple) ગુજરાતી માટે અત્યંત મદદરુપ છે. સિમ્પલ એ અંગ્રેજી વિકિપીડિયાની સરળ આવૃત્તિ છે, જેમાં લેખો એકદમ સરળ રીતે લખાયેલ છે.

કન્ટેન્ટ ટ્રાન્સલેશનની વધુ વિગતો નીચેની કડીઓ પરથી મળશે.

૧. નવું કન્ટેન્ટ ટ્રાન્સલેશન સાધન
૨. કન્ટેન્ટ ટ્રાન્સલેશન કેવી રીતે મદદરુપ થયું
૩. કન્ટેન્ટ ટ્રાન્સલેશન અંગેનાં આંકડાઓ

કોઇ સમસ્યા? મારો સંપર્ક કરવો!!