નાટક: સર સર સરલા

સર સર સરલા
સર સર સરલાની ટિકિટ

ગયા ગુરૂવારના પણ ગયા ગુરૂવારે અમે, એટલે કે હું અને કોકી, અમારી કારકિર્દીનું બીજું નાટક જોવા ગયા. પહેલું નાટક હતું, હું ચંદ્રકાંત બક્ષી. એટલે છેક ૫ વર્ષ પછી અમને નાટક જોવાનો મોકો મળ્યો. સમાનતા હતી – પ્રતિક ગાંધી. ખાસ કરીને ભામિની ઓઝા ગાંધી સાથેની જોડી અને સૌરભ શાહે કરેલ ગુજરાતી નાટ્ય રૂપાંતરણને જોવા અમે આતુર હતા. એ પહેલા આ નાટક વિશે થોડું રીસર્ચ કર્યું ત્યારે ખબર પડી કે આ તો ધુરંધરોએ ભજવેલ નાટક છે.

અમે સમય કરતા વહેલા પહોંચ્યા એટલે પછી સામે આવેલી આઇસક્રીમની દુકાનમાંથી રેડ વેલ્વેટ આઇસક્રીમ ઝાપટ્યો. પ્રબોધન ઠાકરે હોલમાં નીચે ચાલતા ગુર્જરીના પ્રદર્શનમાં પણ આંટો માર્યો. સૌ પહેલા અંદર ગયા અને બેલ વાગતા સૌ પહેલાં સભાગૃહમાં પણ પ્રવેશ્યા. અમને એમ કે ૧૨ વર્ષથી ઉપરના માટે જ નાટક હશે, પણ આ શું? કેટલાય ટાબરિયાં પ્રવેશ્યા. નાટક શરૂ થતાં પહેલાં મોબાઇલ અને ટાબરિયાંને બંધ રાખવાની સૂચના મળી જે આપણને ગમી. નાટક જોવા માટે કેટલીય જાણીતી હસ્તીઓ આવેલી, જેમને હું જાણતો નહોતો. (અને મને પણ તેઓ જાણતા નહોતા, જે સ્વાભાવિક છે!!) નાટક શરૂ કરતા પહેલા નોંધ અપાઇ કે જો તમને કવિતા ગમતી હોય તો આ નાટક ગમશે, જો તમે પ્રેમમાં પડ્યા હોય તો આ નાટક ગમશે. આપણને તો બંને બાબતોથી ૩૦૦ કિમીનું અંતર એટલે મન ઉંચુ રાખીને જોવાનું શરૂ કર્યું.

સૌ પ્રથમ તો આપણને પાશ્વ સંગીત અને સેટ ગમી ગયા. પરફેક્ટ. મને ખબર નહોતી કે નાટકમાં સેટ આટલો સરસ પ્રભાવ પાડી શકે છે. પ્રતિક ગાંધી અને શિવમ પારેખે પહેલા અંકમાં જ પ્રભાવ જમાવી દીધો. ભામિની ઓઝા ગાંધીનો અભિનય અત્યંત સુંદર. પ્રતિક અને ભામિનીની જોડી એકદમ નેચરલ લાગી. સંવાદો પણ મજાના અને ગંભીર વિષયમાં પણ હળવી રમૂજ લાવી દે એવા. છેલ્લા અંકમાં કેશવ અને તેના સંવાદોએ બાજી મારી દીધી. જ્યારે પ્રેમ અને તેવા વિષય આવ્યા ત્યારે અહીં નોંધ લેવી જરૂરી છે કે આ નાટક ૨૦ વર્ષ જૂનું છે, એ પરિપેક્ષમાં જોવું.

અને છેલ્લે, જ્યારે અમે બહાર નીકળ્યા ત્યારે ખુશ હતા. નાટકના પૈસા વસૂલ!

Advertisements

પુસ્તક: જાતકકથા

છેલ્લી અપડેટમાં લખ્યું હતું તેમ ક્રોસવર્ડમાંથી બક્ષીબાબુની નોવેલ જાતકકથા મળી ગઇ. બે દિવસમાં લગભગ બે બેઠકે આ પુસ્તક પુરુ કર્યું અને હવે તેનો નાનકડો રીવ્યુ!

IMG_20171216_112816.jpg
થિંક બક્ષી!

સૌપ્રથમ તો આ પુસ્તકનું પુન:મુદ્રણ પ્રવિણ પ્રકાશને કર્યું તે માટે તેમનો આભાર. હવે જાતકકથાનું આવરણ સરસ છે. પ્રથમ પાનું ઉઘાડીને જોયું તો અન્ય નવલકથા-પુસ્તકોના આવરણો હોરિબલ છે. યસ, હોરિબલ. તેનો ફોટો મૂકવાની પણ ઇચ્છા થતી નથી.

જાતકકથા વાંચવાની શરૂઆત કરી એ પહેલાં જાતકકથા એટલે શું? એ વિષય પર ઇન્ટરનેટ પર બહુ બધું વાંચી કાઢ્યું. બક્ષીબાબુએ પણ સરસ રીતે સમજાવ્યું છે. ૧૯૬૯ની આ નવલ બક્ષીબાબુના એ સમયના મિજાજને યોગ્ય રીતે વર્ણવે છે. નવલને ત્રણ ભાગોમાં વહેંચી છે, પણ આપણો રસ જરાય ભંગ થતો નથી. હવે તેમાંથી થોડાક અવતરણો!

‘કોઈ પણ માણસ સાથે હોય તો મજા આવે જ’ આમ્રપાલીએ અંધારામાં કહ્યું.
‘માણસ નહીં, પુરુષ. માણસમાં તો સ્ત્રીઓ પણ આવી જાય.’
‘મારું ગુજરાતી એટલું બધું સારું નથી.’

‘હિંદુ ધર્મ પોતાના કિનારાઓ પર સૌના ઇશ્વરોને જીવવા દે છે.’

‘ગુજરાતીઓમાં બે જ જાતો છે, એક સારા અને એક ખરાબ. એક દારૂ પીનારા, બીજા ન પીનારા. સારા ગુજરાતીઓ પીએ છે, ખરાબ નથી પીતા.’

 

અને, મને બરાબર બંધ બેસતું અવતરણ!

‘.. અને રાત્રે ભયંકર ઊંઘ આવે છે. પથારીમાં પડતાંની સાથે જ, પાંચ મિનિટમાં ઊંઘ્યા પછી કોઈ મને હલાલ કરી નાંખે તોપણ ખબર ન પડે.’

હવે? બે દિવસમાં નવલ વાંચી લીધા પછી ૬ મહિના પછી ફરીથી વાંચીશ ત્યારે વધુ અવતરણો સાથે. બક્ષીબાબુની નવલકથાઓની મઝા એ જ છે કે જ્યારે પણ વાંચો ત્યારે તાજી જ લાગે.

રીટર્ન ઓફ ધ એવોર્ડ

  • જે કોઇએ એવોર્ડ પાછા આપવા હોય તે આપી શકે છે, પરંતુ એ વખતે મળેલા પૈસા-રુપિયા ફુગાવા સાથે ગણતરી કરીને મને મોકલાવવા વિનંતી 😉

બક્ષી: વ્હેર આર યુ?

આજથી નવ વર્ષ પહેલાં તમે આ પારસ્પરિક અંગત સંબંધોથી અપાતા ઇનામોની, છેલ્લી ચાર સદીમાં ચાર પુસ્તકોની ૧૨૫૦ નકલો પ્રકાશિત થયેલી હોય એવા વિવેચકો-લેખકોની તેમજ કવિતા એટલે જ સાહિત્ય એવી સમજ ધરાવતાં લોકોની દુનિયા છોડીને જતાં રહ્યા છો.

જ્યારે જ્યારે તમારી નવલકથાઓ-બક્ષીનામા કે ટૂંકી વાર્તાઓ વાંચું છું, ત્યારે થાય છે કે આ લખાણની ૧૦ ટકા ગુણવત્તા ધરાવતો લેખક છેલ્લાં દસ વર્ષોમાં કેમ હજી પાક્યો નથી (જોકે હું વિશ્વાસ ધરાવું છું કે આવતાં ૧૦૦ વર્ષોમાંય નહી પાકે!).

બીજું તો શું લખીએ. ફરીથી જ પૂછીએ –

વ્હેર આર યુ, બક્ષીબાબુ?

પુસ્તક: યુગયાત્રા

યુગયાત્રા

* બેકગ્રાઉન્ડ

આ પુસ્તક સને ૧૯૯૩-૧૯૯૪માં જોવા મળ્યું હતું (પુસ્તકાલયમાં) અને લગભગ દસેક વખત વાંચી લીધા પછી અમને વિશ્વાસ થઇ ગયો કે સાયન્સ ફિક્શન જ ભવિષ્ય છે! 🙂 ત્યારબાદ રેડિયો પર નાટક સ્વરૂપે પણ સાંભળવામાં આવેલું (એક પણ પ્રકરણ ગુમાવ્યા વગર).

* પુસ્તક

યશવન્ત મહેતા પહેલેથી જ મારા ફેવરિટ સાયન્સ ફિક્શન લેખક રહ્યા છે. ધોરણ ૬ અને ૭ ના ગાળામાં જ્યારે વિજ્ઞાન એ જ મારો પ્રિય વિષય હતો (પ્રિય એટલે કે એમાં જ માર્ક્સ આવતા ;)) ત્યારે સાયન્સ ફિક્શનની ભૂખની જ્વાળા ઠારવા માટે વિજ્ઞાન શબ્દ લખેલું દરેક પુસ્તક વાંચી કાઢવામાં આવતું હતું. યુગયાત્રા કદાચ પહેલું એવું પુસ્તક હતું જે ઓરિજીનલ વાર્તા ધરાવતું હતું (અગાઉ વાંચેલા મોટાભાગનાં ભાષાંતર હતા) અને મારા પ્રિય ઉપ-વિજ્ઞાન વિષયો જેવાં કે, ટાઇમ ટ્રાવેલ, લાંબી સમાનવ અવકાશી મુસાફરી (કફ, ઇન્ટરસ્ટેલર!), એલિયન્સ, પ્રાચીન સંસ્કૃતિ વગેરેને ટચ કરતું હતું.

પુસ્તકની શરૂઆત અલગ રીતે થાય છે. ગિર (જે હજું જોવાનું બાકી છે) બેકગ્રાઉન્ડ આપણને બહુ ગમે એટલે વાર્તા જોડે તરત જ સમન્વયની શરુઆત મારા માટે થાય છે. કોને ૨૦,૦૦૦ વર્ષ પહેલાંની કાળ-યાત્રા ન ગમે?? યુગ યાત્રા શરુ થયા પછી કદાચ હવે એવું લાગે કે વાર્તા બોરિંગ બનશે પણ યશવન્તભાઇની કલમનો કમાલ યાનના ઉતરાણ પછી છે. પ્યોર સાયન્સ પ્રામાણે થોડીક વસ્તુ ખૂંચે પણ એ તો સાયન્સ ફિક્શનમાં ચાલે 🙂

* શોધ

આ પુસ્તકની તપાસ છેલ્લાં ૧૦ વર્ષોથી કરતો હતો, પણ ક્યાંય ઓફલાઇન કે ઓનલાઇન મળ્યું નહી. કંટાળીને (યુગયાત્રા શબ્દની ગૂગલમાં શોધ કરો, મારી શોધ ખબર પડશે!) એક દિવસ ગૂર્જરમાં ફોન કર્યો તો ખબર પડી કે સ્ટોકમાં છે (કારણ? પુર્નમુદ્રણ! ડિસેમ્બર ૨૦૧૦). ઓર્ડર આપ્યો અને થોડી રાહ જોતાં મળ્યું, ફરી વાંચવામાં આવ્યું અને એના પ્રતાપે આ પોસ્ટ આવી!

RIP, મૃગેશભાઇ

* મોડી પોસ્ટ છે. મોટી પણ નથી.

* લગભગ નવેમ્બર-ડિસેમ્બર ૨૦૧૨માં એક અજાણ્યા નંબર પરથી કોલ આવ્યો, ત્યારે હું રવિવારે સાંજે આરામથી બેંગ્લોરમાં મુવી જોતો હતો. ફોન હતો – રીડગુજરાતી.કોમના મૃગેશભાઇનો. થોડી વાર – કેમ છો? મજામાંથી શરુ કરીને વિવિધ વાતો શરુ થઇ. મૃગેશભાઇ તે પછી રીડગુજરાતી.કોમના કામમાંથી વેકેશન લેવાનો પ્લાન બનાવતા હતા એવું મને યાદ છે અને અમારી મુખ્ય વાતો કામ અને તેનાથી પડતાં સ્ટ્રેસ પર હતી. મેં તેમને સલાહ આપી કે રનિંગએ સ્ટ્રેસ ઓછો કરવાનો સૌથી સરસ, સહેલો અને સસ્તો ઉપાય છે. શરુ કરી દો! આ પછી, તેમનાં જોડે ફોન પર કોઇ દિવસ વાત થઇ નહી. ઇમેલ-ફેસબુકથી અમે સંપર્કમાં હતા અને રીડગુજરાતી.કોમનો ફીડ-રીડર હું ખરો જ.

જ્યારે તેમના હોસ્પિટલાઇઝેશન અને પછી અવસાન વિશે સાંભળ્યું ત્યારે મને ઉપરની વાત યાદ આવી અને દુ:ખ થયું કે મેં તેમની સાથે ઉપરોક્ત વિષયે ફોલો-અપ ન કર્યું.

એક વધુ અફસોસ એ વાતનો કે યે તુમકો ક્યા હુઆ જેવા લેખો દ્વારા મને ઉત્સાહિત કરવા વાળા મૃગેશભાઇ હવે આપણી વચ્ચે રહ્યા નથી.

RIP, મૃગેશભાઇ!!

અપડેટ્સ – ૧૨૨

* આ પોસ્ટ સમય સાથે ખોવાઇ ગઇ હતી અને તેને ફરીથી સજીવન કરવામાં આવી છે, એટલે નીચેની બે કડીઓ તમને જૂની લાગશે, પણ તેમનું મહત્વ જરાય ઓછું નથી!

* શિશિરભાઇનો આ લેખ ટેક ઓફ : નોવેલિસ્ટ તરીકે લાંબું લખવું હોય તો ફિટ રહેવું! મસ્ત છે. જો તમે નોવેલિસ્ટ હોવ અથવા રનર હોવ અથવા ન હોવ તો પણ વાંચવા જેવો. અને આ રીતે, મને પહેલી વાર જાપાનીઝ લેખકનું કોઇ પુસ્તક વાંચવા મળશે (ઓર્ડર આપી દીધો અને શરુઆત સ્વાભાવિક રીતે ‘વોટ આઇ ટોક અબાઉટ વ્હેન આઇ ટોક અબાઉટ રનિંગ’ થી કરવામાં આવી છે).

* ચિરાગભાઇએ અત્યંત મહેનત કરીને મુંબઇ સમાચારમાં હપ્તાવાર પ્રકાશિત થયેલ આશકા માંડલ ના તમામ પ્રકરણોની ઓનલાઇન કડીઓ એકઠી કરી છે. જુઓ તેમની આ પોસ્ટ. જો તમને આ કામ સરળ લાગતું હોય તો, મુંબઇ સમાચારમાં સર્ચ કરીને જોજો!

* આજનો પ્રશ્ન: આ મુંબઇની લિનક્સ યુઝર ગ્રુપની મિટિંગ્સ હંમેશા કેમ કોઇને કોઇ મેરેથોનના દિવસે જ હોય છે (૧૯ જાન્યુઆરી અને હવે ૧૬મી ફેબ્રુઆરી!)? અથવા તો મેરેથોન ત્યારે જ કેમ હોય છે? આ પ્રશ્ન વિકિપીડિઆની મિટિંગ્સ માટે પણ પૂછી શકાય છે 😉

આ અઠવાડિયાનાં પુસ્તકો – ૬

* સૌ પ્રથમ તો જાગ્રત શાહનો આભાર. તેમણે મારાં વિશલિસ્ટમાંથી જોઇને (કદાચ?) સૌરાષ્ટ્રની રસધારના પાંચ ભાગ મોકલ્યા.

* બાકીનાં એમેઝોન.ઇનમાંથી,

૧. શૈલજા સાગર – અશ્વિની ભટ્ટ
૨. કરામત – અશ્વિની ભટ્ટ. આમાં થયું એવું કે કમઠાણ એ કોકીને બહુ ગમી એટલે તેના માટે ખાસ મંગાવવામાં આવી (હેલ્લો: ચિરાગભાઇ!!)
૩. Remote – Jason Fried & David Heinemeier Hansson (37 Signals વાળા લોકો)
૪. Classic Satyajit Ray
૫. Hogwards Library (૩ પુસ્તકો: The Tales of Beedle The Bard, Quiddich Through The Ages અને Fantastic Beasts & Where To Find Them નો સમૂહ.)

હવે આમાંથી ૧ અને ૨ તો વાંચેલી જ છે. ૩ અને ૫ ની Beedle The Bard શરુ કરી છે.

આભાર, પ્રણવભાઇ!!

* અશ્વિની ભટ્ટનું અવસાન થયું ત્યારે મેં પોસ્ટમાં લખ્યું તેમ તેમનો વિકિપીડિઆમાં કોઇ લેખ નહોતો એટલે મેં એ કામ હાથમાં લીધું. લેખમાં મારી પાસે થોડી વિગતો વત્તા પુસ્તકોની યાદી સિવાય બીજી માહિતી નહોતી અને તેમની છબીની મેં ફેસબુક અને બ્લોગમાં વિનંતી કરેલી પણ કોઇ જવાબ આવ્યો નહી. બે દિવસ પહેલાં પ્રણવભાઇ જોડે ફોન પર કંઇ બીજી બાબતે ચર્ચા થતી હતી તેમાંથી યાદ આવ્યું કે તેમની પાસે અશ્વિની ભટ્ટનો ફોટો ચોક્કસ હોઇ શકે અને પ્રણવભાઇએ ફેસબુક પર મને બે-ત્રણ સરસ ફોટાઓ મોકલી આપ્યા, પણ તે તેમની રચના હોવાથી હું તેને અપલોડ કરી ન શકું (કોપીરાઇટ ભંગ). પ્રણવભાઇને મેં કોમન્સ પર આ ફોટો અપલોડ કરવા માટે સ્ટેપ્સ મોકલ્યા અને તેમને ધીરજ રાખીને મારા ગરબડ વાળા સ્ટેપ્સને સમજીને ફોટો અપલોડ કરી દીધો અને મને જ્યારે સંદેશ મળ્યો ત્યારે વિકિપીડિઆમાં અશ્વિની ભટ્ટ લેખમાં ચડાવી પણ દીધો.

આને કહેવાય, ખરું યોગદાન (ના, મારું નહી, પ્રણવભાઇનું!).

PS: જો તમારી પાસે, તમે પાડેલા, સાહિત્યકારોનાં કોઇ પણ ફોટા હોય તો,

commons.wikimedia.org પર જાઓ,

* ખાતું બનાવો (જો વિકિપીડિઆનું હશે તો એ અહીં ચાલશે!),

* ડાબે બાજુ (જો RTL ભાષા જેવી કે ઉર્દુ કે હિબ્રુ વાપરતા હોવ તો જમણે!) રહેલી ‘અપલોડ ફાઇલ’ કડી પર ક્લિક કરો.

બાકીની વિગતો એકદમ સરળ છે. ધ્યાન રાખજો કે ફોટો તમે જ પાડેલો હોવો જોઇએ, અન્યથા તમારી પાસે એ ફોટો તમને વહેંચવા (ક્રિએટીવ કોમન્સ હેઠળ) માટે પરવાનગી છે એનો સ્ત્રોત હોવો જ જોઇએ.

આજનું પુસ્તક

* કોરી ડોક્ટોરોવનું ‘લિટલ બ્રધર‘ હવે વિવિધ ફોરમેટ્સમાં ડાઉનલોડ માટે પ્રાપ્ત છે. જુઓ તેનું ડાઉનલોડ પાનું. વધુમાં તમે જો તેમને સપોર્ટ કરવા માંગતા હોવ તો પુસ્તક ખરીદી પણ શકો છો! એવું લાગે છે કે, આવતા વર્ષે લેખકને રુબરુ મળવાનું થશે 🙂

પુસ્તક: અંતહીન યાત્રા

અંતહીન યાત્રા પુસ્તકનું મુખપૃષ્ઠ

* અંતહીન શબ્દને તમે ગુજરાતીમાં છૂટો પાડો તો – અંત, હીન બને. હીનને આગળ લઇ જઇએ તો? હીન અંત. જેનો અંત હીન (ખરાબ) છે એ. અંતહીનને અંગ્રેજીમાં લઇએ તો? Anthin –> A (n) thin. પાતળું. બસ, એવું જ! હીન અને થીન! આ પુસ્તક છે! ગંભીરતાથી કહું તો છેલ્લાં કેટલાય સમય પછી મને એવું પુસ્તક વાંચવા મળ્યું જે વાંચ્યા પછી મને નફરતની લાગણી થઇ હોય. પંદર પાનાં સુધી પ્રસ્તાવના ચાલે છે. છેલ્લાં સોળ પાનાંમાં લેખકોનો પરિચય, ક્વિઝ વગેરે છે અને વચ્ચે? વચ્ચે છે એવી વાર્તા જે ત્રાસવાદ, ભૌતિક શાસ્ત્ર, કુદરત, રાજકારણ, દયા-ધર્મનો મસાલો છે. ફરી એકવાર ભારતીય સંસ્કૃતિ ચડિયાતી છે એવા ગીત ગાવામાં આવ્યા છે. અને, એકદમ અમેરિકન ગુજરાતી. ઓકે, એ વાત માટે લેખકોનો વાંક ન કાઢી શકાય. હું ક્યાં શુધ્ધ ગુજરાતી લખી રહ્યો છું? છતાંય, કંઇક તો લિમિટ હોય ને? આ પુસ્તક મને ક્યાંક Earth’s Final Hours ને મળતું આવે છે. યસ, કદાચ પુસ્તકની પ્રેરણા હોઇ શકે (જોકે એકદમ કોપી નથી ;)).

મારી અપેક્ષાઓ કદાચ બહુ ઉંચી હતી. મને એમ કે યુતયાત્રા પ્રકારની નોવેલ ગુજરાતી સાહિત્યને મળશે અને આપણને જલ્સા પડશે. ગર્વથી હું કહીશ કે ગુજરાતીમાં પણ સાયન્સ ફિક્શન લખાય છે. રે પંખીડા! રે મારા નસીબ (અને તમારાં, જો તમે આ પુસ્તક ખરીદ્યું-વાંચ્યું હોય!).

😦

જય વસાવડા સાથે મુલાકાત

* ગઇ કાલે વહેલી સવારે ઝોપિંગ, રનિંગ અને શોપિંગનો ભવ્ય કાર્યક્રમ આખા દિવસ માટે રાખેલો હતો (સારું થયો ડ્રાય ડે હતો, નહિતર મારો ડોપિંગ ટેસ્ટ પણ પોઝિટિવ આવત ;)). તો રનિંગ પતાવ્યા પછી જયભાઇનું ફેસબુક સ્ટેટસ એમ કહેતું હતું કે તેઓ બેંગ્લોરમાં આવે છે, જેને મળવું હોય તે, મોબાઇલ નંબર મેસેજમાં મોકલે. તો, આપણે મોકલ્યો. કાર્યક્મ ક્યાં છે એ મને ખ્યાલ નહોતો અને જયભાઇ એ વિશે અપડેટ કરે ત્યાં સુધી થોડું શોપિંગ (કવિન માટે) પતાવ્યું અને એક મિત્રને મળવા ગયા, પાછો આવ્યો ત્યારે ચાર વાગી ગયા હતા. લોક-લાજનો ખ્યાલ રાખી શેવિંગ પણ કરવામાં આવ્યું અને પછી મારે જવાનું હતું – કનિંગહામ રોડ. બેંગ્લોરમાં હજી જુનાં નામો એમનેએમ રાખવામાં આવ્યાં છે, એ હજી સારું છે (કે પછી ઇવન સાઉથ ઇન્ડિયન લોકો પણ નવાં નામોથી ટેવાયા નથી!). તો, છેવટે જગ્યા મળી, અને જયભાઇ સિવાય હું ત્યાં કોઇને ઓળખતો નહોતો (એમ તો એમને પણ પહેલી વખત મળ્યો). અને, અમારી રુબરુ મુલાકાત થઇ! (બેકગ્રાઉન્ડમાં તમને ગમે તે સરસ મ્યુઝિક વગાડી શકો છો). કેવું કહેવાય કે, બે ગુજરાતી બ્લોગર – બેંગ્લુરુમાં ભેગા થાય 🙂 (પિનલભાઇની જેમ જ જયભાઇને મળવાનું અનેક વાર રહી ગયું હતું!)

કાર્યક્રમ શરુ થવાની વાર હતી ને જૈન સોશિયલ ગ્રુપનાં જીતુભાઇએ અમને પણ જયભાઇ સાથેના મહેમાન તરીકે ગણી નાસ્તાની લાંબી લાઇનમાંથી મુક્તિ અપાવી તે બદલ તેમનો આભાર અત્યારે જ માની લેવો પડશે. જયભાઇને સાંભળવા-મળવા, ફેસબુક ઉપરથી જાણ થઇ હોય એવા બીજા બે લોકો – મેહુલ અને જતિનની મુલાકાત થઇ. બેંગ્લોર, હવામાન, તાપમાન, ગુજરાતીઓ, બિયર, ખાવાનું-પીવાનું — વિવિધ વિષયો પર સરસ ચર્ચાઓ થઇ. જયભાઇને રુબરુ મળવાની તક ઝડપી તેમનો એક સરસ ફોટો વિકિમિડિઆ કોમન્સમાં પણ અપલોડ કર્યો છે (અને બીજો એક લાઇવ ફોટો નીચે છે!!) અને ગુજરાતી વિકિપીડિઆમાં પણ મૂકી દેવામાં આવ્યો છે!

જય વસાવડા

જયભાઇનું વક્તવ્ય હતું ‘જિંદગી એક સફર હૈ સુહાના’. એમ તો એમના કેટલાંય લેક્ચર, લેખો યુટ્યુબ, ફેસબુક કે બ્લોગમાં વાંચેલા એટલે કોઇ ઘરની વ્યક્તિને સાંભળતો હોય એવું જ લાગ્યું, પણ એમના આ વક્તવ્યમાંથી મને ઘણી નવી વસ્તુઓ શીખવા મળી. થાકીને હારીને બેસી જવું એ જિંદગી નથી, પણ પડ્યા પછી ઉભા થવું એ જિંદગી છે (હા, દોડીએ તો પડીએ એ મને ના દોડીને પડવા કરતાં વધુ ગમે!). તેમની જોડેની પ્રશ્નોત્તરી પણ મજા આવે તેવી રહી. ખાસ કરીને એમના સિંગલ હોવા અંગેનો સવાલનો જવાબ બધાંને મજા કરાવી ગયો! તેમનાં વક્તવ્યમાં અને બીજા લોકો સાથે મારો પરિચય – લાર્જર ધેન લાઇફ – કરાવવા બદલ જયભાઇનો ખૂબ-ખૂબ આભાર 🙂

કાર્યક્રમ દરમિયાન દિપાલી (અમદાવાદ)ની ઓળખાણ થઇ. છેલ્લે અમે ૨૦૧૦માં વિકિપીડીઆ મિટિંગમાં મળેલા. મને સામાન્ય રીતે ચહેરાઓ બહુ યાદ રહેતા નથી એટલે મને કંઇ બહુ યાદ ન આવ્યું પણ, પછી યાદ આવ્યું કે ફેસબુકમાં તો અમે કનેક્ટેડ છીએ 🙂 જયભાઇની રાહ જોતા અમે બહાર ઉભા વાતો કરતાં હતાં અને અમને થયું કે આજે લોકો જયભાઇને બહાર આવવા નહી દે, હું અંદર તપાસ કરવા ગયો અને ફાઇનલી મેન્ડેટરી ફોટો-સેશન્સ કરવામાં આવ્યું.

છેવટે અમે વિદાય લીધી અને એમનું ‘પ્રીત કિયે, સુખ હોય..’ પુસ્તક એમણે મને સપ્રેમ ભેટ આપ્યું. એમ.જી.રોડ સુધી ડ્રોપ કરવા માટે (અને બેંગ્લોરની ગલીઓના ભ્રમણ માટે, દિપાલીનો આભાર :))

મીસીંગ બક્ષીબાબુ

* ઉપરનું શીર્ષક કોઇક પોસ્ટ, લેખ કે પુસ્તકમાં વાંચેલું હોય એમ લાગે છે (PS: રજનીભાઇની એક પોસ્ટ પર), પણ જે હોય તે, અત્યારે તે સાચું જ છે. મારા બ્લોગની શરુઆત બક્ષીબાબુના આ દુનિયામાં ગયા પછી થઇ, એ પહેલાં તેમને બહુ વાંચ્યા અને પછી પણ બહુ વાંચ્યા. એમનાં લેખો માટે સમાચારપત્રો બદલ્યા. આખી લાઇબ્રેરી ફેંદી નાખી. જ્યાં-ત્યાંથી જે પણ કંઇ લેખ વાંચવા મળે તે વાંચી લીધા અને જ્યાંથી મળે ત્યાંથી તેમનાં પુસ્તકો વસાવવા શરુ કર્યા. હજી પણ છેલ્લાં અઠવાડિયે મુંબઇ ગયો હતો ત્યારે ગુર્જરની મુલાકાત લઇ બક્ષીબાબુનાં બે ઐતહાસિક પુસ્તકો (અયનવૃત્ત, તવારીખ) મેળવ્યાં અને હજીય એમ થાય કે બક્ષીબાબુ હજી ૧૦૦-૨૦૦ જેટલાં વધુ પુસ્તકો લખીને ગયા હોત તો? 🙂 તો શું? અમને કયા પુસ્તકો વાંચવા એવી મૂંઝવણ તો ન થાત!

આજે રાત્રે બક્ષીબાબુના વિકિપીડિઆ પાનાં પર થોડી ખૂટતી વિગતો ઉમેરવામાં આવશે. એટ લિસ્ટ, આપણે એટલું તો કરી શકીએ.

એક જાહેર અપીલ: જો કોઇએ બક્ષીબાબુનો ફોટો પાડેલો હોય તો વિકિપીડિઆ કોમન્સ પર અપલોડ કરવા વિનંતી. વધુ વિગતો માટે મારો ઓફલાઇન સંપર્ક કરી શકો છો.

અને હા, આજનાં દિવસે પેલાં મેઘદૂત પર્વતવાસીઓએ સરસ પોસ્ટ લખી છે. વાંચવા જેવી. રજનીભાઇએ પણ સરસ પોસ્ટ લખી છે, કોમેન્ટ્સ વગેરે પણ જોવા જેવી છે!

(સાડા ત્રણ) અઠવાડિયાનાં પુસ્તકો – ૪

૧૧. અંગાર (ભાગ: ૧, ૨ અને ૩) – અશ્વિની ભટ્ટ.

અંગાર (અને કટિબંધ)નું મોટ્ટું પાર્સલ જ્યારે ઓફિસમાં આવ્યું ત્યારે બધાંને થયું હશે કે આ માણસ વારંવાર શું મંગાવી રહ્યો છે? ધાર્યા કરતાં ઇન્ફિબીમે ત્વરિત સેવા આપી અને મુગેમ્બો ખુશ થયો! વેલ, અંગાર વાંચવાની મજા આવી ગઇ. છેલ્લે જ્યારે વાંચી હતી (કોલેજમાં?) ત્યારે ઇશ્વર, પ્રેમ અને સેક્સ અંગેના ખ્યાલો અલગ હતાં, અત્યારે અલગ છે (અને લેખક પોતાની મરજી મુજબ નવલકથાને કેવો અણધાર્યો ટ્વિસ્ટ આપી શકે છે, તે જોવાની પણ) એટલે વધુ મજા આવી.

૧૨. જ્યોતિન્દ્ર દવેના શ્રેષ્ઠ હાસ્યનિબંધો – સંપાદક: વિનોદ ભટ્ટ.

ક્લાસિક હાસ્ય લેખો. કોણ હશે જેને ‘?’ અને ‘ખોટી બે આની’ નહી વાંચ્યા હોય? (અને ગમે ત્યારે તેને યાદ કરીને હસવાનું નહી આવતું હોય?).

૧૩. ધ ઓથ ઓફ ધ વાયુપુત્રાસ – અમિષ ત્રિપાઠી. (હજી ચાલુ છે..)

પૂર્વ-પ્રકાશિત પુસ્તકનો ઓર્ડર આપ્યો હોય તેવી પહેલી ઘટના. સરસ અને પાછલાં બે ભાગની જેમ જ રસપ્રદ. જોકે મને બીજો ભાગ વધુ ગમ્યો હતો અને આ ત્રીજો ભાગ બહુ મોટ્ટો છે, એટલે લાગે છે કે આવતા અઠવાડિયા સુધી એના માટે જ સંપૂર્ણ સમય ફાળવવો પડશે.

એક મહિનાનાં પુસ્તકો – ૩

* ત્રીજો હપ્તો, પણ છેલ્લો એક મહિનો મેરેથોનની તૈયારી, મેરેથોન, પ્રવાસો વત્તા ઓફિસના કામ-કાજમાં (અને મુવીઓ બુઘેડવામાં) ગયો એટલે આટલાં જ પુસ્તકો! અને, હવે દર બે-ત્રણ અઠવાડિયે જ આ પુસ્તક-પોસ્ટ કરવામાં આવશે, કારણ કે બે-ત્રણ પુસ્તકો માટે પોસ્ટ લખવી એમાં મજા નથી અને ડિટેલ્ડ રીવ્યુ લખવું એ આપણું કામ નથી.

૮. ફાઉન્ટનહેડ — આયન રેન્ડ

લાંબું લચક અને રસપ્રદ. જોકે આપણને બિલ્ડિંગ કે બાંધકામ જોડે દૂરનોય નાતો નથી (હા, કેટલાય મિત્રો આર્કિટેકચર, ઇન્ટિરિયર ડિઝાઇનર છે, એ વાત અલગ છે.) આ પૂરું કરતાં બહુ વાર લાગી, અને લાગે તેમ છે, કારણ કે દળદાર છે. એક વાર વાંચવા જેવું (કારણ કે, બીજી વાર હિંમત થાય તેમ નથી). હવે, પછી દળદાર અંગ્રેજી પુસ્તકો કિન્ડલમાં વાંચવા હિતકારક છે (હિન્ટ: ઇનબિલ્ટ ડિક્શનરી!).

ક્યાંથી લીધું? ફ્લિપકાર્ટ.

૯. વન્સ અ રનર — જ્હોન પાર્કર, જુ.

ક્યાંથી લીધું? ફ્લિપકાર્ટ. ક્યારનુંય પડ્યું હતું અને હું રનર છું, હું રનર છું એવું પોકારતું હતું, એટલે હાથમાં લઇને પૂર કરીને જ જંપ્યો. સરળ અને પ્રવાહી ભાષા. દોડવાનું શરુ કર્યું હોય તો વાંચવા જેવું.

૧૦. ધ સિક્રેટ ઓફ ધ નાગ્સ — અમિશ ત્રિપાઠી

ક્યાંથી લીધું? ફ્લિપકાર્ટ. આ પણ ક્યારનુંય પડ્યું હતું અને મેલુહા વાંચ્યા પછી એમ તો તરત વાંચવું જોઇતું હતું, પણ બાકી જ હતું. ટ્રેન જીંદાબાદ કે આના વડે સારો સમય પસાર થઇ ગયો. ફરીથી મેલુહાની જેમ સરસ પુસ્તક. ત્રીજા ભાગની રાહ જોવાય છે!

ઓકે. હવે ફિજીકલ પુસ્તકોનો સ્ટોક ખૂટી ગયો છે અને હવે બજેટ ટાઇટ છે એટલે હવે થોડો સમય પેલાં કિન્ડલને ન્યાય આપવાનો વિચાર છે. જોઇએ હવે. મળીએ નેકસ્ટ પુસ્તક સીરીઝમાં! અને હા, બધાંને હેપ્પી વેલેન્ટાઇન્સ ડે!!